Testy
inteligencji: Skala Inteligencji Wechslera – WAIS-R
Skala Inteligencji Wechslera – WAIS-R jest
najbardziej popularnym testem psychologicznym służącym do pomiaru inteligencji
ogólnej u osób dorosłych. Skala składa się z 11 testów badających poziom
rozwoju różnych zdolności poznawczych.
Według Wechslera – autora testu - inteligencję
można zdefiniować jako ogólną zdolność jednostki do podejmowania celowych
działań, do racjonalnego myślenia i do coraz lepszego funkcjonowania w
otoczeniu. Inteligencja jest pewną ogólną zdolnością, która pozwala jednostce
działać celowo, myśleć racjonalnie, efektywnie współdziałać ze środowiskiem.
Zachowania inteligentne zależą również od czynników pozaintelektualnych:
emocji, motywacji i procesów hamowania impulsów.
Na ogólny wynik w teście inteligencji
Wechslera składają się dwie podskale:
skala inteligencji słownej
skala inteligencji bezsłownej.
Każda z nich jest źródłem informacji dotyczących
funkcjonowania w sferze poznawczej osoby badanej w danym zakresie. Jeżeli
pomiędzy tymi dwoma rodzajami inteligencji istnieje istotna rozbieżność, rozwój
poznawczy określamy jako nieharmonijny.
Test Wechslera w skali słownej bada takie
umiejętności, jak:
umiejętność zdobywania, przechowywania i
odzyskiwania wiedzy,
zasób informacji z zakresu wiedzy ogólnej,
zasób słownictwa, umiejętność wypowiadania się,
definiowania i tworzenia pojęć,
myślenie abstrakcyjne,
zdolność do identyfikacji przedmiotów i pojęć
oraz zdolność do klasyfikowania (umiejętność porównywania, uogólniania,
abstrahowania),
rozumowanie werbalne,
myślenie logiczno-arytmetyczne, czyli łatwość
posługiwania się liczbami, operacje umysłowe,
szybkość procesów umysłowych,
osądy społeczne (inteligencja społeczna),
znajomość konwencjonalnych standardów zachowania, wiedza uwarunkowana
kulturowo, wykorzystanie praktycznych informacji,
pamięć krótkotrwała słuchowa, mechaniczna,
bezpośrednie przypominanie.
Test Wechslera w skali bezsłownej bada takie
umiejętności, jak:
spostrzeganie wzrokowe, czyli organizacja
wzrokowa bez aktywności motorycznej,
pamięć wzrokowa, a zwłaszcza dostrzeganie
brakujących elementów w figurze,
myślenie przyczynowo-skutkowe, czyli logiczna
organizacja materiału z części w całość,
orientacja i wyobraźnia przestrzenna,
integracja operacji analizy i syntezy wzrokowej,
koordynacja wzrokowo-ruchowa,
umiejętność pracy pod presją czasu,
szybkość procesów umysłowych,
zdolność do koncentracji,
zdolność uczenia się, zwłaszcza
wzrokowo-ruchowego.
Wskazania oraz cel badania Skalą Inteligencji
Wechslera.
Badanie inteligencji testem Wechslera jest
wykonywane na zlecenie lekarza, psychologa lub - w przypadku dzieci i młodzieży
- pedagoga szkolnego. Można również poddać się badaniu na własne życzenie.
Badanie umożliwia diagnozę w następujących obszarach:
ogólny poziom inteligencji
silne i słabe punkty danej osoby badanej (pod
kątem poszczególnych zdolności intelektualnych)
funkcjonowanie poznawcze
uzdolnienia, możliwości intelektualne
informacje o pewnych cechach osobowości
funkcjonowanie poszczególnych obszarów,
uszkodzenia mózgu
upośledzenie umysłowego i ocena jego stopnia
specyficzne zaburzenia
Przygotowanie do badania Skalą Inteligencji Wechslera.
Nie ma specjalnych zaleceń, ważne, aby osoba
badana była wypoczęta, gdyż zmęczenie lub stres mogą zafałszować wyniki. Przed
badaniem należy zgłosić, czy jest to pierwsze badanie inteligencji, czy też w
przeszłości taka diagnoza była już wykonywana. Jeśli tak, w celu uzyskania
wiarogodnych wyników, psycholog użyje innego testu inteligencji.
Przebieg badania Skalą Inteligencji Wechslera
test jest poprzedzony wywiadem psychologicznym i
zebraniem danych personalnych
osoba badana wykonuje zadania z poszczególnych
skal testu według instrukcji podanych przez psychologa
całe badane odbywa się w obecności psychologa,
bez udziału innych osób
podczas kolejnego spotkania osoba badana
otrzymuje informacje zwrotne w formie ustnej lub pisemnej
badanie trwa ok. 1,5 - 2 godz.
W wyniku przeprowadzenia badania Skalą
Inteligencji Wechslera uzyskuje się IQ - iloraz inteligencji. Jest to wynik
osoby badanej odniesiony do średniego wyniku osób będących w tym samym
przedziale wiekowym, co badany. Wynik IQ mówi o aktualnym poziomie
funkcjonowania poznawczego.
Testy inteligencji: Skala Inteligencji
Wechslera – WAIS-R
– informacje dodatkowe.
Na ogólny wynik w teście inteligencji Wechslera
składają się dwie podskale:
skala inteligencji słownej
skala inteligencji bezsłownej.
Każda z nich jest źródłem informacji dotyczących
funkcjonowania w sferze poznawczej osoby badanej w danym zakresie. Jeżeli
pomiędzy tymi dwoma rodzajami inteligencji istnieje istotna rozbieżność, rozwój
poznawczy określamy jako nieharmonijny.
Test Inteligencji Wechslera – podskale w skali słownej:
1) Wiadomości - bada ciekawość intelektualną i
gotowość do gromadzenia wiedzy, ogólny zakres
zgromadzonych przez osobę informacji,
posługiwanie się wiadomościami zgromadzonymi w pamięci długotrwałej.
2) Powtarzanie liczb - bada zdolność do
koncentracji, uwagi, możliwości uczenia się, posługiwania się wzorcami i
zmieniania ich.
3) Słownik - bada ogólną inteligencję słowną,
używanie języka i zdolność uczenia się słownego,
zainteresowania i doświadczenia badanego,
wykorzystywanie zdobytej edukacji i wiedzy.
4) Arytmetyka - bada rozumowanie liczbowe i
tempo manipulacji liczbami, koncentrację i uwagę,
rozumowanie logiczne, abstrakcyjne, aktywność
reagowania na świat zewnętrzny.
5) Rozumienie - bada wiedzę dotyczącą reguł
społecznych, moralnych, rozumienie i ocenianie
sytuacji społecznych, świadomość zdarzeń świata
zewnętrznego.
6) Podobieństwa - badają abstrakcyjne
rozumowanie logiczne, myślenie asocjacyjne, operowanie
pojęciami.
Test Inteligencji Wechslera – podskale w
skali bezsłownej:
7) Braki w obrazkach - bada świadomość elementów
otoczenia, kontakt z rzeczywistością, percepcję związku całości z częściami
figur, zdolność rozróżniania detali istotnych od nieistotnych, zdolność
spostrzegania, długotrwałą pamięć wzrokową.
8) Porządkowanie obrazków - bada rozumienie
sytuacji interpersonalnych, umiejętność przewidywania konsekwencji i
planowania, myślenie przyczynowo-skutkowe, zdolność rozumienia złożonych
sytuacji, wiedzę społeczną oraz spostrzegawczość.
9) Wzory z klocków - badają koordynację
wzrokowo-ruchową, zdolności przestrzenne, umiejętność analizy i syntezy,
zdolność do przeorganizowywania własnych działań.
10) Układanki - badają zdolność do rozróżniania
podobnych konfiguracji, umiejętność analizy i syntezy, koordynację
wzrokowo-ruchową, szybkość manipulacji, zdolność do tworzenia całości dzięki
wykrywaniu związków między elementami.
11) Symbole cyfr - badają zdolności uczenia się,
koncentrację, pamięć krótkotrwałą, koordynację wzrokowo-ruchową.
Gdy wynik na podskali słownej jest istotnie
wyższy od wyniku na skali bezsłownej, może to oznaczać:
zdolności słowne są lepiej rozwinięte niż
bezsłowne,
umiejętności oparte na przetwarzaniu
słuchowo-językowym na wyższym poziomie niż umiejętności wymagające
przetwarzania wzrokowo-motorycznego,
wyższy poziom wiedzy nabytej niż zdolność
rozwiązywania nowych problemów,
trudności w rozwiązywaniu zdań praktycznych,
deficyty wykonawcze (deficyt umiejętności
naśladowania),
ograniczenia integracji wzrokowo-merytorycznej,
trudności w zadaniach wykonywanych pod presją
czasu,
organiczne uszkodzenie mózgu.
Gdy wynik na podskali bezsłownej jest istotnie
wyższy od wyniku na skali słownej, może to oznaczać:
zdolności wykonawcze są lepiej rozwinięte, niż
słowne,
umiejętności oparte na przetwarzaniu
wzrokowo-motorycznym są na wyższym poziomie, niż umiejętności wymagające
przetwarzania słuchowo-językowego,
zdolność rozwiązywania nowych problemów jest
większa od poziomu posiadanej wiedzy,
trudności z czytaniem, mały zasób wiedzy
szkolnej, niskie osiągnięcia szkolne,
deficyt w przyswojeniu systemu językowego,
ograniczenia w zakresie umiejętności pojęciowych
i w przetwarzaniu słuchowym, co obniża
wynik całej skali słownej,
trudności w efektywnej pracy, gdy nie ma
ograniczeń czasowych,
niedosłuch,
zaniedbanie środowiskowe.
W wyniku przeprowadzenia badania Skalą
Inteligencji Wechslera uzyskuje się IQ - iloraz inteligencji. Jest to wynik
osoby badanej odniesiony do średniego wyniku osób będących w tym samym
przedziale wiekowym, co badany. Wynik IQ mówi o aktualnym poziomie funkcjonowania
poznawczego.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz