Pora dnia a praca narządów wewnętrznych

 Pora dnia a praca organów wewnętrznych

* Dzień rozpoczyna maksimum płuc (3-5 rano), kiedy wzmaga się oddychanie, dzięki czemu człowiek budzi się ze snu. To również najlepszy w ciągu dnia czas na bieganie i inne treningi intensywnie angażujące płuca.

* Między 5-7 rano, najefektywniej pracuje jelito grube. Jest to najlepsza pora do oczyszczenia organizmu z niepotrzebnych resztek, pora wypróżnienia.

* 7-9 rano w swoje maksimum wkracza żołądek – siła trawienia jest najwyższa. Wówczas zjadamy solidne śniadania. Im bliżej wieczora, tym bardziej efektywność trawienia spada, w godz. 19-21 osiąga minimalną wydolność. Właśnie z tego powodu nie zaleca się spożywania obfitych kolacji.

* Trzustka pracuje najwydajniej w godzinach 9-11. Ilość wydzielonej insuliny i enzymów trawiennych będzie wystarczająca do strawienia i spalenia słodyczy, dlatego jedzenie ich w tych godzinach jest dla organizmu najmniejszym złem. Natomiast słodzonych cukrem potraw nie powinno się jadać późnym popołudniem i wieczorem, ponieważ trzustka w godzinach 21-23 odpoczywa.

* Maksimum serca to godziny 11-13, organizm osiąga najwyższą wydolność, zarówno do pracy fizycznej, jak i umysłowej. Wówczas nie pijemy kawy, gdyż bezpośrednio uderza w serce.

* Czas między 13-15 to okres jelita cienkiego – wchłanianie substancji odżywczych uzyskanych ze strawionego pokarmu. Im bliżej wieczora, tym ten proces staje się bardziej upośledzony, a w nocy zanika. Gdy spożywamy główny posiłek późnym wieczorem, rano budzimy się bez energii, z uczuciem pełnego żołądka.

* Maximum pęcherza moczowego przypada na godziny 15-17. Jeśli w tym czasie regularnie wzmaga się wydalanie moczu, oznacza to, że pęcherz ma za mało energii lub że jest wychłodzony i osłabiony.

* Na kolejne dwie godziny (17-19) przypada największa aktywność nerek, a na kolejne dwie (19-21) – funkcja krążenia krwi. Wówczas najefektywniej poczniemy potomstwo.

* 21-23 swoje to czas Potrójnego Ogrzewacza, który nie jest jednym organem, a połączeniem pięciu. W jego skład wchodzą:
Górny Ogrzewacz, czyli Serce i Płuca,
Środkowy – Trzustka i Wątroba,
Dolny – Nerki.

W tym czasie współpracujące ze sobą narządy Potrójnego Ogrzewacza rozprowadzają zgromadzoną w upływającym dniu energię do pozostałych narządów i pomiędzy siebie. Takie „ładowania akumulatorów”, odbywa się codziennie, ale tylko podczas snu lub przy pełnej relaksacji. Jeśli w tym przedziale czasowym jesteśmy stale aktywni – organizm swój zegar przestawi. Wtedy przesuną się wszystkie pozostałe godziny organów i nie będzie skutków ubocznych. Jeśli zaś chodzi się spać o bardzo różnych porach, to każda nocna aktywność w porze maksimum Potrójnego Ogrzewacza spowoduje rozchwianie energetyczne – organy wewnętrzne nie będą prawidłowo zaopatrywane w energię i z każdym kolejnym dniem będą funkcjonować coraz gorzej. Coraz częściej będzie się pojawiać znużenie, zmęczenie, niechęć do normalnej aktywności.

* Cztery ostatnie nocne godziny przypadają kolejno dla pęcherzyka żółciowego (23-1) oraz wątroby (1-3 nad ranem). Wątroba regeneruje się właściwie tylko podczas snu, przy czym szkodzą temu procesowi wszystkie nadmiarowe dźwięki i bodźce (np. zasypianie przy telewizji)

Jak napoić seniora, który nie chce pić

 

Zrozumienie, dlaczego seniorzy często nie chcą pić odpowiedniej ilości płynów, jest kluczowym krokiem w zapewnieniu im odpowiedniej opieki. W miarę starzenia się organizmu, naturalne uczucie pragnienia może się zmniejszać, co prowadzi do ryzyka odwodnienia. Seniorzy mogą również unikać picia z powodu problemów zdrowotnych, takich jak trudności z przełykaniem, obawa przed częstymi wizytami w toalecie lub po prostu z powodu braku zainteresowania.

Pierwszym krokiem w zachęcaniu seniorów do picia jest zrozumienie ich potrzeb i preferencji. Każda osoba ma inne upodobania, dlatego warto zapytać seniora, jakie napoje lubi najbardziej. Może to być herbata, sok owocowy, woda z cytryną, czy nawet zupa. Zrozumienie, co sprawia, że picie jest dla nich przyjemne, może znacznie zwiększyć szansę na ich współpracę. Warto również rozważyć zmienianie napojów w ciągu dnia, aby uniknąć monotonii.
Kolejnym aspektem, który należy wziąć pod uwagę, jest sposób podawania napojów. Zastanów się nad używaniem atrakcyjnych naczyń, które mogą zachęcać do picia. Kolorowe kubki czy szklanki mogą przyciągać uwagę i sprawiać, że napój wydaje się bardziej atrakcyjny. W przypadku seniorów z problemami z chwytaniem, warto zastosować naczynia z ergonomicznymi uchwytami, które ułatwią trzymanie. Upewnij się, że napoje są w odpowiedniej temperaturze, ponieważ zbyt gorący lub zbyt zimny napój może być nieprzyjemny.
Zachęcanie do regularnego picia może być również osiągnięte poprzez włączenie napojów do codziennej rutyny. Ustalanie regularnych przerw na picie, na przykład co godzinę, może pomóc seniorom w wyrobieniu nawyku. Możesz również spróbować łączyć picie z innymi przyjemnymi czynnościami, takimi jak wspólne oglądanie telewizji czy czytanie książki. Dzięki temu picie stanie się częścią przyjemnego rytuału, a nie obowiązkiem.
Nie zapominaj o znaczeniu małych kroków. Jeśli senior nie jest przyzwyczajony do picia dużych ilości płynów, zacznij od mniejszych porcji. Możesz na przykład podawać małe szklanki wody lub rozcieńczonego soku, stopniowo zwiększając ilość. Wprowadzenie delikatnego systemu nagród może również działać motywująco. Proste pochwały lub oferowanie ulubionego smakołyku po wypiciu odpowiedniej ilości płynów mogą być skutecznym zachęceniem.
Warto również zwrócić uwagę na to, jakie napoje są najbardziej korzystne dla zdrowia seniorów. Woda jest zawsze najlepszym wyborem, ale niektóre osoby mogą preferować napoje smakowe. Soki owocowe, herbatki ziołowe czy niskosłodzone napoje mogą być dobrym wyborem, o ile są spożywane z umiarem. Należy jednak unikać napojów z dużą ilością kofeiny lub cukru, które mogą prowadzić do innych problemów zdrowotnych.
Przykładem skutecznego podejścia może być historia pani Janiny, która mieszka w domu opieki i przez długi czas unikała picia. Opiekunowie zaczęli podawać jej napoje w pięknych filiżankach, które przypominały jej o dawnych czasach, kiedy piła kawę z przyjaciółmi. Dzięki temu picie stało się dla niej przyjemne i zaczęła pić regularnie, co poprawiło jej samopoczucie i zdrowie.
Wreszcie, warto pamiętać o znaczeniu edukacji. Wyjaśnienie seniorom, dlaczego picie jest ważne dla ich zdrowia, może pomóc w zmianie ich nastawienia. Opowiedz im o korzyściach, takich jak poprawa funkcji nerek, lepsze nawilżenie skóry czy większa energia. Wiedza o tym, jak picie wpływa na ich samopoczucie, może być kluczowym czynnikiem motywującym.

Napoje izotoniczne dla seniora

  

Napoje izotoniczne zyskują na popularności nie tylko wśród sportowców, ale także wśród seniorów, którzy pragną zadbać o odpowiednie nawodnienie organizmu i uzupełnienie niezbędnych elektrolitów. Z wiekiem organizm staje się bardziej podatny na odwodnienie, a to może prowadzić do wielu problemów zdrowotnych. Dlatego ważne jest, aby seniorzy zwracali szczególną uwagę na utrzymanie odpowiedniego poziomu nawodnienia. Napoje izotoniczne mogą w tym znacząco pomóc, dostarczając nie tylko płynów, ale także niezbędnych minerałów takich jak sód, potas czy magnez.

Pierwszym krokiem do zrozumienia, jak przygotować napój izotoniczny w domowych warunkach, jest poznanie jego podstawowych składników. Kluczowy jest tutaj balans pomiędzy wodą, cukrem i solą. Woda stanowić będzie bazę napoju, natomiast cukier i sól pełnią funkcję elektrolitów, które pomagają w szybszym wchłanianiu wody przez organizm. Dla seniorów istotne jest, aby napój nie był zbyt słodki ani zbyt słony, dlatego należy zwrócić uwagę na odpowiednie proporcje.

Przykładowy przepis na domowy napój izotoniczny może wyglądać następująco: do jednego litra wody dodajemy około 50-70 gramów cukru oraz pół łyżeczki soli. Możemy także dodać sok z jednej lub dwóch cytryn, który dostarczy dodatkowej dawki witaminy C oraz poprawi smak napoju. Warto również rozważyć dodanie niewielkiej ilości soku pomarańczowego lub grejpfrutowego, który wzbogaci napój w dodatkowe mikroelementy. Tak przygotowany napój należy dokładnie wymieszać, aby wszystkie składniki się połączyły.

Kolejnym ważnym aspektem jest dostosowanie napoju do indywidualnych potrzeb zdrowotnych seniora. Na przykład osoby z nadciśnieniem powinny ograniczyć ilość soli, dlatego w ich przypadku warto skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem, aby ustalić bezpieczne proporcje. Z kolei dla seniorów z problemami z poziomem cukru we krwi, alternatywą dla cukru może być miód, który ma niższy indeks glikemiczny i dostarcza dodatkowych korzyści zdrowotnych.

Warto również wspomnieć o znaczeniu smaku i aromatu napoju, które mogą wpłynąć na chęć jego spożywania. Dodanie świeżych ziół, takich jak mięta czy melisa, może nie tylko poprawić smak, ale także wprowadzić element relaksacyjny. Dla osób, które preferują bardziej wyraziste smaki, można rozważyć dodanie odrobiny imbiru, który dodatkowo wspiera układ odpornościowy.

Nie bez znaczenia jest również czas i sposób spożywania napoju izotonicznego. Dla seniorów najlepszym rozwiązaniem jest picie małych porcji w ciągu całego dnia, co pozwala na stałe uzupełnianie poziomu elektrolitów i unikanie nagłych skoków cukru we krwi. Ważne jest, aby napój był spożywany w temperaturze pokojowej, co ułatwia jego wchłanianie przez organizm.

Aktualne badania wskazują, że regularne spożywanie napojów izotonicznych może przyczynić się do poprawy wydolności fizycznej oraz ogólnego samopoczucia seniorów. W kontekście starzenia się populacji oraz rosnącej świadomości zdrowotnej, warto rozważyć wprowadzenie napojów izotonicznych do codziennej diety jako elementu wspierającego zdrowy styl życia. Należy jednak pamiętać, że napoje te nie zastąpią zrównoważonej diety ani regularnej aktywności fizycznej, które są niezbędne dla zachowania zdrowia w podeszłym wieku.

Jak Przekonać Seniora do Zdrowego Jedzenia?

  

Wprowadzenie do zdrowego odżywiania dla seniorów może być nie lada wyzwaniem, zwłaszcza gdy mamy do czynienia z osobami, które przez lata wykształciły określone nawyki żywieniowe. Jednakże, zrozumienie korzyści płynących ze zdrowego odżywiania oraz umiejętne przedstawienie ich w sposób przystępny i zachęcający, może znacząco wpłynąć na jakość życia starszych osób. W tym poście  przyjrzymy się kilku kluczowym strategiom, które mogą pomóc w przekonaniu seniora do wprowadzenia zdrowszych nawyków żywieniowych.

Pierwszym krokiem jest edukacja. Seniorom często brakuje wiedzy na temat nowoczesnych zasad zdrowego odżywiania, które mogą różnić się od tych, które obowiązywały w ich młodości. Dlatego ważne jest, aby dostarczyć im aktualne informacje w sposób zrozumiały i nieprzytłaczający. Możemy na przykład wyjaśnić, jak różnorodność diety może wpływać na ich zdrowie, podkreślając znaczenie spożywania różnych grup pokarmowych, takich jak warzywa, owoce, białka i pełnoziarniste produkty zbożowe. Przytoczenie wyników badań, które wskazują na korzyści zdrowotne płynące z diety śródziemnomorskiej, może być tutaj pomocne. Badania pokazują, że taka dieta może zmniejszać ryzyko chorób serca i wspierać zdrowie mózgu, co jest szczególnie istotne dla seniorów.

Kolejnym istotnym elementem jest zaangażowanie emocjonalne. Seniorzy często są bardziej skłonni do zmiany, jeśli widzą w tym wartość emocjonalną. Możemy spróbować odwołać się do ich troski o rodzinę. Na przykład, podkreślając, że zdrowe odżywianie może przedłużyć czas, który mogą spędzić z bliskimi w dobrej kondycji, możemy zyskać ich zainteresowanie. Opowiedzenie historii o innym seniorze, który dzięki zmianie diety zyskał więcej energii do zabawy z wnukami, może być inspirujące.

Nie mniej ważne jest dostosowanie diety do indywidualnych potrzeb i preferencji seniora. Osoby starsze mogą mieć różne ograniczenia dietetyczne związane z chorobami przewlekłymi, takimi jak cukrzyca czy nadciśnienie. Dlatego kluczowe jest zaproponowanie takich zmian, które będą zgodne z ich stanem zdrowia i jednocześnie atrakcyjne. Na przykład, jeśli senior uwielbia słodkie przekąski, można zasugerować zdrowsze alternatywy, takie jak owoce czy domowe wypieki z mniejszą ilością cukru.

Ważnym aspektem jest również praktyczność i łatwość wprowadzenia zmian. Seniorzy mogą być zniechęceni skomplikowanymi przepisami czy trudnodostępnymi składnikami. Dlatego warto przedstawiać proste i szybkie do przygotowania posiłki. Można również zaproponować wspólne gotowanie, co nie tylko ułatwi wprowadzenie nowych potraw, ale także stanie się okazją do spędzenia czasu razem i nauki poprzez praktykę.

Nie wolno zapominać o znaczeniu wsparcia społecznego. Seniorzy mogą czuć się bardziej zmotywowani, jeśli wiedzą, że nie są sami w swoich wysiłkach. Organizowanie spotkań z innymi osobami w podobnym wieku, które również dążą do zdrowszego stylu życia, może być bardzo pomocne. Wspólne dyskusje i wymiana doświadczeń mogą dostarczyć dodatkowej motywacji i wsparcia emocjonalnego.

Na koniec, nie mniej ważne jest monitorowanie postępów i świętowanie sukcesów. Regularne śledzenie zmian w diecie i samopoczuciu może pomóc seniorowi zobaczyć rzeczywiste korzyści płynące z wprowadzenia zdrowszych nawyków. Świętowanie małych sukcesów, takich jak utrata kilku kilogramów czy poprawa wyników badań krwi, może dodatkowo wzmocnić ich determinację do kontynuacji zdrowego stylu życia.

Mrożenie chleba-alternatywa dla cukrzyków

 

Czy mrożenie pieczywa to dobry pomysł? Odpowiedź na to pytanie można znaleźć w jednym z medycznych magazynów. Ostatnie badania opublikowane w "European Journal of Clinical Nutrition" ujawniają ciekawe informacje na temat mrożenia pieczywa. Wyniki pokazują, że zamrażanie i późniejsze opiekanie pieczywa może znacząco obniżyć poziom glukozy we krwi. Tego rodzaju przechowywanie oferuje korzyści zdrowotne, które mogą zainteresować osoby kontrolujące swoją dietę.

Mrożenie pieczywa nie tylko przedłuża jego trwałość, ale także zmienia strukturę skrobi. Powstaje skrobia oporna na trawienie, która jest korzystna dla bakterii jelitowych i wspiera produkcję kwasu masłowego o właściwościach przeciwzapalnych.

Dodatkowo, zamrażanie pieczywa przyczynia się do redukcji marnotrawstwa żywności. Dzięki tej metodzie można zmniejszyć ilość odpadów chlebowych, co wspiera zrównoważony styl życia i strategię zero waste. Bezpieczne mrożenie i odpowiednie zarządzanie mrożonkami mogą wpisać się w ekologiczne podejście do konsumpcji, chroniąc zasoby naturalne.

Zastosowanie mrożenia pieczywa może więc być korzystne zarówno dla zdrowia, jak i środowiska.

Zdrowy tryb życia -ważne aspekty

 

Zdarza się czasem, że zupełnie przypadkowe zdanie z książki potrafi zmienić nasze życie. Tak było i w moim przypadku, kiedy natknęłam się na zdanie, które brzmiało: "Twoje ciało to jedyny dom, w którym będziesz mieszkać przez całe życie, więc dbaj o niego jak o najcenniejszy skarb". To proste stwierdzenie zapadło mi w pamięć i zaczęło stopniowo wpływać na moje codzienne nawyki i podejście do zdrowia. Początkowo nie sądziłam, że kilka słów może wywrzeć na mnie tak silne wrażenie, ale z czasem zrozumiałam, jak bardzo zmieniło to moje postrzeganie własnego ciała i zdrowia.

Pierwszym krokiem, który podjęłam, było ponowne przyjrzenie się mojej diecie. Zrozumiałam, że to, co jem, bezpośrednio wpływa na moje samopoczucie i energię, którą mam na co dzień. Wcześniej często sięgałam po przetworzoną żywność, ponieważ była łatwa i szybka do przygotowania. Jednak po przeczytaniu tego zdania zaczęłam bardziej świadomie wybierać produkty, które lądują na moim talerzu. Zamiast gotowych dań zaczęłam przygotowywać posiłki z pełnowartościowych składników. Owoce, warzywa, pełnoziarniste produkty i zdrowe tłuszcze stały się podstawą mojej diety-nawet polubiłam avocado . Dzięki temu zauważyłam, że mam więcej energii, lepsze samopoczucie i większą koncentrację.

Kolejnym obszarem mojego życia, który uległ zmianie, była aktywność fizyczna. Zawsze wiedziałam, że ruch jest ważny, ale często brakowało mi motywacji, by regularnie ćwiczyć. Po refleksji nad przeczytanym zdaniem zaczęłam traktować ćwiczenia jako inwestycję w siebie, a nie jako obowiązek. Zamiast zmuszać się do biegania, które nigdy nie sprawiało mi przyjemności, znalazłam aktywności, które naprawdę lubię. Zaczęłam regularnie chodzić na spacery, rower treningowy też robił dobrą robotę. Te zmiany nie tylko poprawiły moją kondycję fizyczną, ale także wpłynęły pozytywnie na moje samopoczucie psychiczne.

Wspomniane zdanie skłoniło mnie również do zadbania o zdrowie psychiczne. Zrozumiałam, że tak samo jak dbam o swoje ciało, powinnam  dbać o swój umysł. Zaczęłam regularnie praktykować medytację, co pomogło mi zredukować stres i poprawić koncentrację. Stałam się bardziej uważna na swoje emocje i potrzeby, co pozwoliło mi lepiej zarządzać codziennym stresem i wyzwaniami. Zrozumiałam, że zdrowie psychiczne i fizyczne są ze sobą ściśle powiązane, a dbanie o jedno z nich pozytywnie wpływa na drugie.

Ważnym aspektem, który zyskał na znaczeniu w moim życiu, było dbanie o odpowiednią ilość snu. Przedtem często lekceważyłam znaczenie snu, poświęcając go na rzecz pracy czy rozrywki. Jednak przypomniane zdanie uświadomiło mi, że sen jest niezbędny do regeneracji i utrzymania zdrowia. Zaczęłam zwracać uwagę na to, by kłaść się spać i wstawać o stałych porach, co pomogło mi poprawić jakość snu. Dzięki temu czuję się bardziej wypoczęta, mam więcej energii w ciągu dnia i jestem bardziej produktywna.

Nie można zapomnieć także o znaczeniu nawodnienia organizmu. Wcześniej często zapominałam o piciu odpowiedniej ilości wody, co skutkowało zmęczeniem i brakiem koncentracji. Teraz codziennie pilnuję, by pić wystarczającą ilość wody, co pozytywnie wpływa na moje samopoczucie i zdrowie skóry. Regularne picie wody stało się dla mnie nawykiem równie ważnym jak zdrowa dieta czy aktywność fizyczna. Nawet zainstalowałam sobie aplikację na telefon, aby zliczyć ilość wody wypitej w ciągu dnia.

Refleksja nad zdaniem z książki skłoniła mnie także do częstszego badania swojego stanu zdrowia. Regularne wizyty u lekarza i badania profilaktyczne stały się dla mnie priorytetem. Dzięki temu mam pewność, że dbam o swoje zdrowie na każdym etapie życia i mogę szybko reagować na ewentualne problemy. Wcześniej często odkładałam wizyty u lekarza na później, ale teraz zdaję sobie sprawę, jak ważna jest profilaktyka.

Podsumowując, jedno proste zdanie z książki stało się dla mnie inspiracją do zmiany codziennych nawyków i podejścia do zdrowia. Dzięki niemu zrozumiałam, że moje ciało to coś więcej niż tylko narzędzie do wykonywania codziennych zadań. To mój jedyny dom, o który muszę dbać, by cieszyć się pełnią życia. Te zmiany nie tylko poprawiły moje zdrowie fizyczne i psychiczne, ale także zwiększyły moją satysfakcję z życia. Mam nadzieję, że moja historia zainspiruje innych do refleksji nad własnym zdrowiem i wprowadzenia pozytywnych zmian w swoim życiu.

SM , stwardnienie rozsiane

 

Stwardnienie rozsiane - istota choroby.

Liczne plaki (miejsca w których doszło do uszkodzenia mózgu w przebiegu stwardnienia rozsianego) widoczne w sekwencji FLAIR MRI, Fot. z Wikipedii

W stwardnieniu rozsianym charakterystyczne są ogniska demielinizacji (tzw. blaszki, lub - plaki) włókien nerwowych w istocie białej. Starsze, wcześniej powstałe ogniska mają dość zwartą konsytencję, są stwardniałe, zbliznowaciałe (w wyniku m.in. żywego odczynu komórek glejowych) w odróżnieniu od "miękkich" (z obecnością licznych komórek zapalnych) świeżo powstałych zmian. Stąd zresztą bierze się nazwa schorzenia: "stwardnienie".

Stwardnienie rozsiane(SM-sclerosis multiplex) pojawia się, kiedy dochodzi do uszkodzenia materiału ochronnego czyli mieliny wokół nerwów w centralnym układzie nerwowym . Uszkodzenie mieliny zwalnia, zniekształca lub nawet hamuje przekazy informacji z mózgu do innych części ciała. Objawia się to początkowo przemijającymi, a potem - utrwalonymi licznymi zaburzeniami neurologicznymi. Objawy neurologiczne są bardzo urozmaicone.

Jest to choroba układu odpornościowego, który zwraca się przeciwko naszym własnym komórkom nerwowym.

Z reguły choroba dotyczy osób młodych (między 20. a 40. rokiem życia), częściej występuje u kobiet. Szczyt zachorowań odnotowuje się w populacji osób w wieku 30-35 lat. Po 50. roku życia SM zdarza się rzadko (kilka procent przypadków); podobnie nie występuje w dzieciństwie i przed okresem dojrzewania.

SM może przybierać formę łagodną lub złośliwą. O pierwszej z nich mówimy, gdy na przestrzeni 15 lat zmiany neurologiczne nie powodują znaczącej niewydolności układu nerwowego. W przypadku SM złośliwego już po 3- 4 latach choroby pacjent traci zdolność samodzielnego poruszania się.

Choroba przebiega różnie, albo kolejnymi rzutami i remisjami, albo od początku jest przewlekła, lub wreszcie - po okresie rzutów i remisji przybiera wtórnie postać przewlekłą.

 

Rzut SM -jest to wystąpienie i utrzymywanie się powyżej 24 godzin jednego lub kilku nieprawidłowych objawów świadczących o uszkodzeniu CUN .

Remisja -to ustępowanie objawów rzutu .W początkowej fazie SM objawy rzutu prawie całkowicie ustępują , w późniejszym okresie - nieraz nie wszystkie objawy sie cofają i tak narasta niepełnosprawność chorego.

Obszarami ośrodkowego układu nerwowego szczególnie dotkniętymi chorobą są sznury boczne i tylne (zwłaszcza w odcinku szyjnym i lędźwiowym) rdzenia kręgowego. Zmiany chorobowe dość często dotyczą także nerwu wzrokowego oraz obszarów wokół komór w mózgu. Zajęte też bywają szlaki nerwowe w śródmózgowiu, moście oraz móżdżku. Zmiany dotyczą też kory móżdżku oraz rdzenia kręgowego.

Proces chorobowy przez dłuższy czas oszczędza komórkę nerwową i jej długie wypustki, aksony. Pierwotnie zajęte są dendryty, wypustki, za pomocą których komórki komunikują się między sobą. W późniejszym okresie zmiany chorobowe dotykają jednak także i aksony.

Nowe i stare zmiany na ogół ze sobą współistnieją.

 

 

 

 

 

Przyczyna SM nie została, jak dotąd, w pełni ustalona. Wiadomo, że choroba ma podłoże immunologiczne.

Główne prawdopodobne przyczyny to:

-zakażenia wirusowe - wirus opryszczki , retrowirusy. Od chwili zadziałania domniemanego czynnika zakaźnego do wystąpienia objawów mija wiele lat (kilka do kilkudziesięciu). Ten okres określa się jako przedkliniczny

-klimat umiarkowany i chłodny -im dalej na południe i im niższa szerokość geograficzna (tj. bliżej równika), tym jest mniej zachorowań

- predyspozycja genetyczna - obserwuje się bowiem rodzinne występowanie tego schorzenia

- stan przegrzania w wyniku nadmiernej ekspozycji na ciepło mogą się nasilić objawy choroby

-często SM występuje u osób z grupą krwi ''O''

-częściej na SM chorują osoby w krajach o wysokiej stopie życiowej

- dieta prawdopodobnie może mieć pewien wpływ na wystąpienie choroby. Okazuje się, że częściej chorują osoby mające dietę wysokokaloryczną i bogatą w tłuszcze oraz cukry 

- uszkodzenie nerwów metalami ciężkimi (np. rtęcią z plomb amalgamatowych, ołowiem z wody wodociągowej)

Czynniki wywołujące zaostrzenie choroby to :

-stres emocjonalny

-nadmierna ekspozycja na słońce

-gorąca kąpiel

-infekcje wirusowe

-przewlekłe zmęczenie

-zabiegi operacyjne, zwłaszcza neurochirurgiczne oraz urazy

-pogoda- rzut- ma zwykle nieco łagodniejsze nasilenie, jeśli występuje u chorych w momencie wyższej temperatury powietrza oraz dużego nasłonecznienia. Natomiast zauważono, że wzrost opadów oraz stopień wilgotności powietrza częściej wywołuje rzuty choroby o nieco gorszym przebiegu.

Objawy SM mogą być przemijające i czasem wydają się dziwne i trudne do opisania. Kilkadziesiąt innych schorzeń może „podszywać się" pod SM. Z drugiej strony ludzie bagatelizują swoje dolegliwości, zwłaszcza że są one przemijające. Dlatego często pierwsze ataki choroby nie są diagnozowane. W większości przypadków po pierwszym ataku następuje przerwa, w trakcie której pacjent czuje się zupełnie normalnie. Zdarza się, ze dopiero dokładny wywiad z chorym wykazuje, że w młodości miał miejsce epizod SM. Uszedł on jednak uwadze, gdyż łatwo jest zbagatelizować zawroty głowy, nieuzasadnione zmęczenie czy drętwienie rąk i nóg, które szybko przemijają. Kolejny atak może przyjść po kilku miesiącach lub nawet po kilku, kilkunastu latach. A choroba cały czas się rozwija.

Charakterystyczne objawy SM to:

1. jednym z pierwszych objawów choroby bywa pogorszenie się wzroku, chorzy skarżą się na:
-nieostre widzenie

-zawężenie pola widzenia

-podwajanie się obrazów

-drżenie obrazów

-utrata wzroku w jednym lub obu oczach

Objawy te trwają od kilku godzin do kilku dni. Częstym, nierzadko pierwszym objawem stwardnienia rozsianego jest zapalenie nerwu wzrokowego. Chory odczuwa ból gałki ocznej, nasilający się przy ruchach oka, może mieć trudności w rozpoznawaniu barw. Niektórzy chorzy mają problemy z optycznym przyjmowaniem informacji (np. nie mogą czytać pisma drukowanego małą czcionką). Z reguły dotknięte jest jedno oko, choć zdarza się, że choroba atakuje obydwa oczy

2. zawroty głowy, które trwają zwykle kilka dni i mogą być bardzo silne. Mogą wystąpić bóle głowy
3. niewyraźna mowa-skandowana
4. zaburzenia połykania (dysfagia)
5. osłabienie kończyn (niedowład), na ogół występuje u osób dłużej chorujących. W późniejszym okresie choroby pojawia się wzmożone napięcie mięśni (spastyczność mięśni), szczególnie kończyn dolnych i górnych, którym towarzyszą przykurcze dodatkowo bardzo utrudniające ruchy, a zwłaszcza poruszanie się
6. niezborność chodu - pacjent skarży się, że chodzi „jak pijany"
7. drżenie oraz brak koordynacji ruchów tułowia i kończyn - chory ma trudności w trafieniu ręką do celu czy w uniesieniu wypełnionej płynem szklanki do ust. Dużą trudnością jest rozróżnianie gorącego i zimnego oraz ostrego i tępego
8. zaburzenia w oddawaniu moczu, nietrzymanie moczu, nagłe parcie, a także -zaburzenia motoryki jelitowej -częste zaparcia .Jeżeli stwardnienie rozsiane jest już poważnie rozwinięte, może nastąpić całkowita utrata kontroli nad wypróżnianiem pęcherza i jelit. W fazach mniej zaawansowanych chorzy oddają mocz kroplami
9. utrata popędu płciowego i impotencja spowodowana zaburzeniami erekcji
10. mrowienia, drętwienia( parestezje) - kończyn, tułowia lub twarzy, a także zaburzenia czucia; przykre wrażenie przebiegania prądu elektrycznego wzdłuż kręgosłupa .Bywa, że chory zaczyna odczuwać osłabienie określonych grup mięśni, szczególnie kończyn dolnych lub górnych. Często pierwszym objawem choroby są nagle pojawiające się kłopoty z chodzeniem. Czasem może wystąpić nagła niesprawność mięśni kończyn górnych, zwłaszcza dłoni
11. niestabilność emocjonalna -depresja lub euforia , zaburzenia pamięci, trudności w uczeniu się, rozwiązywaniu problemów
12. utrzymujące się stale zmęczenie w czasie aktywności fizycznej lub związane z wysiłkiem umysłowym
13.mogą także wystąpić drżenia kończyn przypominające chorobę Parkinsona-jednak ten objaw jest rzadki
14. rzadkim objawem SM jest głuchota

Kliniczne stadia SM :

I. całkowicie bezobjawowe, rozpoznanie choroby jedynie dzięki rezonansowi magnetycznemu mózgu,

II. parestezje kończyn, lekkie osłabienie mięśni, lekki syndrom zmęczenia,

III. parestezje i ból kończyn, średnie osłabienie mięśni, średni syndrom zmęczenia, lekkie problemy z koordynacją ruchu,

IV. znaczące osłabienie mięśni, znaczący syndrom zmęczenia, znaczące problemy z koordynacją ruchu,

V. skandowana mowa, przemieszczanie możliwe prawie jedynie na wózku inwalidzkim, pacjent w pozycji siedzącej lub leżącej.


Skutkami postępującej choroby są:

• depresja,
• nietrzymanie moczu (zaburzenia zwieraczy),
• zaniki mięśniowe,
• niedowłady (wózek inwalidzki),
• sztywność i spastyczność mięśni,
• zaburzenia równowagi,
• wyniszczenie organizmu.

·         Diagnozę poprzedza się bardzo dokładnym wywiadem zebranym od chorego .

·         Na podstawie zdobytych informacji lekarz może skierować na bardziej szczegółowe badania.

W diagnostyce SM wykonuje się :

·         - rezonans magnetyczny( MRI ),za pomocą którego wykryć można nawet bardzo małe ogniska demielinizacji (okrągłe lub owalne jasne ogniska o dużej intensywności sygnału)- dokładność tego badania to ponad 90% 

·         -badanie płynu mózgowo-rdzeniowego pozwala określić stężenie immunoglobuliny G (IgG) decydujace o ciężkości choroby

·         -badanie dna oka pozwala dojrzeć często po raz pierwszy zmiany przebiegające w ośrodkowym układzie nerwowym

 

·         - pomiar szybkości przewodzenia impulsów nerwowych

·         -dodatkowe badania neurologiczne pozwalające ocenić zaburzenia czucia, widzenia, lub słuchu. Nadal stosowane są przez neurologów skale służące do oceny stopnia niesprawności chorego

·         -za pomocą badań dodatkowych także można obiektywnie potwierdzić występujące zaburzenia czucia, widzenia, słuchu, nieprawidłową czynność pęcherza moczowego

·         W leczeniu SM można wyróżnić trzy etapy:

·         1.łagodzenie dolegliwości związanych ze świeżym rzutem choroby

·         -glikokortykosteroidy

·         -w początkowym okresie choroby podaje się także leki, które mają chronić błonę neuronu przed reakcją układu immunologicznego

·         -leżenie w łóżku

·         2.leczenie objawowe :

·         -środki redukujące napięcie i spastyczność mięśni (Baclofen )

·         - leki poprawiające sprawność działania pęcherza moczowego

·         -leki przeciwbólowe

·         -jeśli wymaga tego stan pacjenta - środki antydepresyjne

·         - leczenie zaparć (laktuloza) i nagłych rozluźnień stolca (loperamid)

·         -codzienne ćwiczenia fizyczne

·         -rehabilitacja czynna i bierna

·         -materace p/odleżynowe

·         -pomieszczenia niezbyt ciepłe

·         -odpowiedni jadłospis

·         -magnetostymulacja jest wybitnie wskazana w przypadku SM. Jeśli uszkodzona jest tylko osłonka mielinowa nerwu (lub występuje jedynie stan zapalny mieliny) - to szybko może dojść do regeneracji ustroju; szanse na powrót do zdrowia są bardzo duże

·         3.leczenie modyfikujące chorobę:

·         -immunoterapia . Dzisiaj już wiadomo, że stosowanie interferonów beta wpływa korzystnie na przebieg schorzenia, czego wyrazem jest zmniejszenie częstości nawrotów i hamowanie postępu inwalidztwa

 

 

Profilaktyka napadów SM

1.dieta niskokaloryczna

2.stabilizacja samopoczucia ogólnego

3.unikanie silnego wysiłku fizycznego

4.akupunktura- dla ciekawostki dodajmy, że medycyna chińska traktuje stwardnienie rozsiane jako typową chorobę wątrobianą

5.suplementacja diety-witaminy, odżywki -głównie wit.A.E

6.regeneracja bakteryjnej flory jelitowej, celem aktywacji ważnej, współdziałającej z jelitami, limfatycznej części systemu immunologicznego

7.wyjaśnienie ewentualnego obciążenia metalami ciężkimi, szczególnie rtęcią i innymi składnikami amalgamatowymi oraz odtoksycznienie organizmu -podawanie czarnuszki egipskiej, Omega 3 (np. olej z łososia, lnu złocistego). Wielonienasycone kwasy tłuszczowe przyczyniają się do rekonstrukcji osłonek mielinowych 

 

Ciśnienie tętnicze krwi

 

Ciśnienie tętnicze krwi to jeden z kluczowych parametrów zdrowotnych, który może dostarczyć wiele informacji na temat stanu naszego układu krążenia. Zrozumienie, jak działa ciśnienie krwi, jakie są jego wartości referencyjne oraz jak prawidłowo je mierzyć, jest niezbędne dla utrzymania zdrowia na odpowiednim poziomie. Zacznijmy od podstawowego pojęcia, jakim jest ciśnienie tętnicze. Jest to siła, z jaką krew naciska na ściany tętnic podczas krążenia w organizmie. Ciśnienie mierzy się w milimetrach słupa rtęci (mmHg) i zazwyczaj podaje się dwie wartości: ciśnienie skurczowe oraz rozkurczowe. Ciśnienie skurczowe to najwyższa wartość, jaka występuje, gdy serce kurczy się i pompuje krew do tętnic, natomiast ciśnienie rozkurczowe to najniższa wartość, gdy serce odpoczywa między uderzeniami.

Wartości referencyjne ciśnienia tętniczego mogą się nieznacznie różnić w zależności od źródła, ale generalnie przyjmuje się, że prawidłowe ciśnienie krwi dla osoby dorosłej wynosi około 120/80 mmHg. Pierwsza liczba, 120, odnosi się do ciśnienia skurczowego, podczas gdy druga, 80, odnosi się do ciśnienia rozkurczowego. Wartości wyższe niż 130/80 mmHg mogą sugerować nadciśnienie, które jest poważnym czynnikiem ryzyka dla wielu chorób sercowo-naczyniowych. Z kolei wartości niższe niż 90/60 mmHg mogą wskazywać na hipotonię, czyli niskie ciśnienie krwi, co również może być niebezpieczne, prowadząc do zawrotów głowy i omdleń.

Przejdźmy teraz do zasad pomiaru ciśnienia tętniczego. Pierwszym krokiem w prawidłowym pomiarze jest zapewnienie odpowiednich warunków. Pomiar powinien być wykonywany w spokoju, po kilku minutach odpoczynku, najlepiej w pozycji siedzącej z podpartym plecami i stopami płasko na podłodze. Ramię, na którym dokonujemy pomiaru, powinno być na wysokości serca, a mankiet ciśnieniomierza powinien być założony na gołe ramię, około 2-3 cm powyżej łokcia. Ważne jest, aby unikać kofeiny, nikotyny oraz intensywnego wysiłku fizycznego na co najmniej 30 minut przed pomiarem, ponieważ mogą one wpłynąć na wynik.

Na rynku dostępne są różne rodzaje sprzętu do pomiaru ciśnienia krwi. Najpopularniejszymi są ciśnieniomierze automatyczne, które są łatwe w obsłudze i nie wymagają specjalistycznej wiedzy. Wystarczy założyć mankiet, włączyć urządzenie i poczekać na wynik. Ciśnieniomierze rtęciowe i aneroidowe, choć uznawane za bardziej precyzyjne, wymagają umiejętności posługiwania się stetoskopem i odczytywania wartości ciśnienia z manometru. Dla osób, które potrzebują regularnego monitorowania ciśnienia krwi, na przykład ze względu na choroby przewlekłe, zaleca się korzystanie z ciśnieniomierzy automatycznych, które umożliwiają szybki i wygodny pomiar w warunkach domowych.

Oprócz regularnych pomiarów ciśnienia tętniczego, istotne jest również prowadzenie dziennika pomiarów. Zapisując wyniki każdego pomiaru, można zauważyć ewentualne wzorce lub zmiany w ciśnieniu krwi, które mogą wymagać konsultacji z lekarzem. Na przykład, jeśli zauważysz, że ciśnienie krwi jest stale podwyższone, może to być sygnał, że należy zmodyfikować styl życia lub rozpocząć leczenie farmakologiczne.

Warto również zwrócić uwagę na to, że pomiary ciśnienia krwi mogą być różne w zależności od pory dnia. Zwykle ciśnienie krwi jest wyższe rano i niższe wieczorem. Stres, emocje, dieta, a nawet temperatura otoczenia mogą wpływać na wyniki pomiarów, dlatego ważne jest, aby podejść do nich z pewnym dystansem i konsultować się z lekarzem w przypadku wątpliwości.

Na koniec warto wspomnieć o roli, jaką styl życia odgrywa w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi. Regularna aktywność fizyczna, zrównoważona dieta bogata w owoce, warzywa, pełnoziarniste produkty oraz ograniczenie spożycia soli i tłuszczów nasyconych mogą znacząco wpłynąć na poprawę wyników pomiarów ciśnienia krwi. Również unikanie nadmiernego spożycia alkoholu oraz rezygnacja z palenia tytoniu są kluczowe dla zdrowia serca i układu krążenia.

Objawy chorych nadnerczy

 Objawy  chorych nadnerczy 

• Problem ze wstawaniem rano – Nie jest to oznaką lenistwa, tylko zaburzenia hormonu wytwarzanego przez Twoje nadnercza. Tym hormonem jest kortyzol, a jego zadaniem jest wybudzanie rano.
•  Brak motywacji – Przez obniżony poziom dopaminy (hormon nagrody)
•  Niski poziom witaminy D3 – Zmęczone nadnercza zaburzają wchłanianie witaminy D3 podobnie jak wapnia oraz hamują funkcje wątroby.
•  Chroniczne i przewlekłe zmęczenie Sen nie pomaga – 6-8-10 godzin snu to ciągle za mało i nie jesteś w stanie się dobrze zregenerować.
•  Zachcianki na sól albo słone produkty – Zaburzenie wydzielania aldosteronu (hormon odpowiedzialny za gospodarkę wodno-mineralną).
•  Częste infekcje 
•  Częstomocz – Na skutek obniżenia jednego z hormonów nadnerczy – Aldosteronu.
•  Przewlekłe zmęczenie
•  Sucha skóra
•  Otyłość brzuszna – Często bez wyraźnego powodu.
•  Bóle stawów – Na skutek osłabienia mięśni.
•  Zapalenie błony śluzowej żołądka
•  Zgaga refluks
•  Płytki oddech
•  Ciało w stałym napięciu i ciężko się zrelaksować
•  Choroby jelit
•  Senność po posiłku –  Tak zwana hipoglikemia reaktywna
•  Zwiększony wysiłek podczas podstawowych zadań – Wszystko jest takie ciężkie do zrobienia najchętniej mógłbyś się położyć i nic nie robić
•  Zmniejszony popęd seksualny – Nawet to co do tej pory sprawiało Ci przyjemność staje się obojętne lub niemożliwe.
•  Pogorszone reakcje radzenia sobie ze stresem i kompulsywne zachowania 
•  Zwiększony czas powrotu do zdrowia, po chorobie, kontuzji lub traumie
•  Zawroty głowy przy szybkim wstawaniu oraz spadek ciśnienia – Hipotonia ortostatyczna, która jest również jednym z “domowych” testów diagnostycznych.
•  Depresja
•  Powstają szybciej zmarszczki i szybciej się starzejesz – Na skutek spadku DHEA (hormonu młodości) o wiele szybciej się starzejesz i dodatkowo objawy menopauzy są bardzo bolesne.
•  Nasilone objawy PMS
•  Pomijane posiłki stanowią dla Ciebie dodatkowy stresor – Odwlekanie zjedzenia śniadania lub duża luka czasowa między posiłkami sprawia że Twoje symptomy i drażliwość się nasila.
•  Zmniejszona produktywność – Wszystko robisz o wiele wolniej, dodatkowo sprawia Ci to o wiele więcej wysiłku.
•  Nie potrafisz się skupić na jednej rzeczy – Twoje myśli są jak przez mgłę. (Brainfog – mgła mózgowa).
•  Senność w ciągu dnia
•  Twoja pamięć się pogarsza – Jeśli zdajesz sobie sprawę że ciągle czegoś zapominasz to bardzo silny znak że nasze nadnercza nie spełniają swoich funkcji.
•  Niskie ciśnienie krwi
•  Zespół policystycznych jajników
•  Wypadanie włosów
•  Niepokój, a nawet ataki paniki
•  Drażliwość podczas stresu i nie radzenie sobie z nim
•  Zmniejszona tolerancja – Jesteś bardziej wybuchowy/a
•  Nie potrafisz się już cieszyć z miłych chwil, a czasem nawet ich nie dostrzegasz
•  W godzinach popołudniowych czujesz się tak jakbyś dostał/a środki nasenne
•  W godzinach wieczornych masz więcej energii niż z rana

Czynniki stresogenne dla nadnerczy 

•  Infekcje oraz zaburzona mikroflora jelitowa (która również powoduje infekcje).
•  Śmierć bliskiej osoby,
•  Wszelkiej maści toksyny(spaliny, pestycydy w pokarmach, toksyny towarzyszące obecności pasożytów, wirusów i bakterii),
•  Zakażenia i przewlekłe infekcje są bardzo mocnym dewastatorem naszych nadnerczy,
•  Zbyt intensywne i zbyt częste treningi, które uniemożliwiają regenerację,
•  Alergie, które często są objawem pasożytów i nie tylko,
•  Palenie papierosów, alkohol, narkotyki oraz sterydy,
•  Małe ilości snu oraz zaburzony rytm dobowy,
•  Zaburzona praca układu pokarmowego,
•  Spożywanie pokarmów o wysokim ładunku glikemicznym (Wysoki poziomu cukru we krwi powoduje toksyczność w naszym organizmie, a organizm musi zachować glukostazę więc stara się go szybko zmniejszyć i nadmiar węglowodanów ląduje w naszych adipocytach, czyli komórkach tłuszczowych),
•  Problemy finansowe oraz bezrobocie,
•  Brak regeneracji,
•  Traumy z przeszłości ciągnące się latami,
•  Wypadki samochodowe,
•  Rozwód lub nieszczęśliwy związek,
•  Ofiara molestowania lub gwałtu,
•  Brak akceptacji,
•  Stresujące obowiązki,
•  Choroby autoimmunologiczne skierowane w nadnercza

Czy osoby ze zmęczeniem nadnerczy mogą pić kawę? 

Jednym z najszybszych sposobów na uzyskanie zmęczenia nadnerczy jest brak snu a jedną z najbardziej pomocnych interwencji jest odpoczynek! Kofeina w kawie i herbacie może nam to utrudniać i spowoduje, że zamiast "odpoczywać i trawić"  przestawimy się na opcję niekorzystną dla nadnerczy "walcz i uciekaj". Jeśli nie możesz funkcjonować bez kofeiny i pijesz wiele filiżanek kawy dziennie, aby nie zasnąć, może to być oznaką, że twoje nadnercza są zagrożone i że możesz odnieść korzyść z jej wyeliminowania. Ponadto wysokie spożycie kofeiny może wpływać na poziom kortyzolu. Jedną z szybkich rzeczy, które możesz wdrożyć w porannej rutynie, jest opóźnienie pierwszej filiżanki kofeiny 1-2 godziny po przebudzeniu. To pozwoli twoim nadnerczom odpocząć. Czasami też będzie wskazane całkowicie wyeliminowanie kofeiny. Osoby, które piją kawę od jakiegoś czasu i myślą o jej odstawieniu muszą pamiętać aby robić to stopniowo, ponieważ kofeina jest substancją uzależniającą. Obniżenie spożycia o 50% każdego dnia może być pomocne. Na przykład, jeśli zwykle pijesz dwie filiżanki kawy dziennie to najpierw zmniejsz spożycie do 1 filiżanki, a następnie ½ filiżanki i kolejno do ¼ filiżanki i dopiero wtedy można przerwać picie kawy. Pozwoli to na łagodne wyeliminowanie kawy i zmniejszonego ryzyka powstania objawów odstawienia. Nawet przy takim stopniowym odstawianiu mogą występować bóle głowy związane z reakcją odstawienia. Suplementy magnezu, kąpiele w soli Epsom, gorąca woda z cytryną  mogą pomóc w okresie przejściowym. Zamiast kofeiny można pić gorącą wodę z cytryną rano i w ciągu dnia. Dodatkowo, oprócz działania ożywiającego,  picie wody z cytryną pomoże utrzymać właściwy poziom kwasu żołądkowego i wspomoże detoksykację wątroby. Zalecane są również zielone soki, które dostarczą wielu składników odżywczych i energii, a także czysta woda z dodatkiem pokrojonych owoców. Inną opcją są herbaty ziołowe .Jednak samo wykluczenie kofeiny nie uleczy naszych nadnerczy - oprócz odpoczynku,  relaksu warto zastosować zajęcia, takie jak joga, kąpiele, głębokie oddychanie i / lub medytacja, zrównoważenie poziomu cukru we krwi, suplementacja magnezem i ABC wspomagania nadnerczy! 

ABC wspomagania nadnerczy to: adaptogeny, takie jak maca, witaminy z grupy B, w tym kwas pantotenowy i tiamina, witamina C.

TYP NADNERCZOWY

Tak zwane zmęczenie nadnerczy może przyczynić się do wykształcenia sylwetki pokazanej poniżej. 

Posiadamy dwa nadnercza. Produkowane przez nie hormony pomagają utrzymać stabilne ciśnienie krwi i zrównoważony poziom cukru, stymulują również produkcję energii na poziomie komórek. Nadnercza są naturalną ochroną przed silnym i chronicznym stresem. Jeżeli dojdzie do zmęczenia nadnerczy, organizm przestaje radzić sobie ze stresem, co skutkuje objawami zarówno fizycznymi, jak i emocjonalnymi. Co przyczynia się do wystąpienia tego zjawiska? To zamknięte koło, ponieważ do zmęczenia nadnerczy dochodzi najczęściej na skutek długotrwałego, nadmiernego stresu. Istotne znaczenie ma również zanieczyszczenie wody i powietrza, zbyt duża ilość konserwantów w jedzeniu oraz spożywanie zbyt dużej ilości cukru, węglowodanów i środków pobudzających.

Hormony nadnerczy mogą symulować nadmierne odkładanie się tłuszczu dookoła ważnych organów wewnętrznych i prowadzić do wykształcenia się sylwetki z wyraźną otyłością w środkowych partiach ciała.

  Objawy zdrowotne mogące występować u osób z niedoczynnością nadnerczy:
- problem ze wstaniem rano z łóżka
- trudność ze złapaniem oddechu przy wchodzeniu po schodach
- przewlekłe przemęczenie niezależnie od ilości snu
- odkładanie się tłuszczu w środkowych partiach ciała
- uczucie ciągłego zmęczenia
- przygarbiona sylwetka w górnej części kręgosłupa (poniżej nasady karku)
- konieczność spożycia kawy lub innych środków stymulujących w celu obudzenia się
- zatrzymanie płynów, odwodnienie organizmu
- zachcianki na słone produkty
- zawroty głowy przy zbyt szybkim wstaniu z miejsca
- brak energii
- opuchnięcie lub zapalenie stawów
- podrażnienie jelit, w tym zapalenie okrężnicy
- alergie lub astma
- zwiększony wysiłek włożony w wykonanie codziennych zadań
- problemy trawienne
- zmniejszony popęd seksualny
- zmniejszona wytrzymałość na stres
- zwiększony czas rekonwalescencji w przypadku choroby, zranienia czy łagodnej depresji
- mała radość z życia
- zwiększone objawy napięcia przedmiesiączkowego
- nasilenie się w/w objawów w przypadku pominięcia posiłków lub zjedzenia ich w niewystarczającej ilości
- problemy z koncentracją, zamęt w głowie
- problemy z pamięcią
- obniżona odporność
- niemożność wyspania się przed godziną 10-11 rano
- zmęczenie między godziną 15-16
- lepsze samopoczucie po zjedzeniu kolacji
- zmniejszona produktywność

Etapy:
Może nie zdajesz sobie z tego sprawy, ale jesteś w ciągłym stresie. Jesteś osobą bardzo aktywną umysłowo, cały czas myślisz nad rozwiązaniem różnych problemów. Nie możesz przestać myśleć. Masz cienie pod oczami. Rzucasz się na czekoladę, napoje energetyczne i sól. Łapiesz się na tym, że jesz 6 razy dziennie tylko po to, żeby utrzymać stały poziom cukru we krwi.
W dalszych etapach twój brzuch robi się obwisły. Twarz zaokrągla się, pojawia się drugi podbródek, a tłuszcz zaczyna gromadzić się w innych miejscach, nawet na plecach. Kostki lub nadgarstki masz opuchnięte, zaczynasz odczuwać sztywność i ból ścięgien podkolanowych.
W trzecim etapie białka budujące mięśnie zaczynają ulegać uszkodzeniu, co sprawia, że takie czynności jak wchodzenie po schodach zaczynają sprawiać ci ogromny ból.
Sytuacja postępuje. Cierpisz już na przewlekłe zapalenie stawów i bóle pięt, stóp, dolnego odcinka kręgosłupa. Mogą pojawiać się skurcze lewej dolnej powieki.