Drżenia i drgawki.

 

Drżenia( tremor)- rytmiczne, mimowolne, naprzemienne skurcze mięśni  o małej amplitudzie ,dotyczące głównie kończyn górnych ,głowy, języka.

Występują  w chorobach mózgu ,w nerwicy, nadczynności tarczycy, u alkoholików - w spoczynku lub w czasie wykonywania czynności.

Drżenie zamiarowe -obserwuje się w czasie wykonywania ruchów dowolnych przy zbliżaniu się do celu ,w czasie spoczynku -nie występuje. Jest objawem zaniku móżdżku , SM, zatruć.

Drgawki (konwulsje) -bezpośrednio po sobie występujące skurcze i rozkurcze całych grup mięśniowych, na skutek pobudzenia kory mózgowej. Mogą  towarzyszyć im określone efekty ruchowe -zginanie i prostowanie kończyn, tułowia, głowy , żuchwy, języka , powiek, kącika ust. Trwają od kilkunastu sekund do kilku minut ,rzadko do kilku godzin (stan drgawkowy).Mogą być ograniczone  do grupy mięśni, twarzy, kończyn, połowy ciała  lub mogą mieć charakter uogólniony -obejmują całe ciało. Występują przy:

• chorobach mózgu
• zapaleniach,
• urazach ,
• guzach ,
• udarach,
• wadach rozwojowych,
• zatruciach,
• są głównym objawem padaczki
• wysokiej gorączce powyżej 40 °C u dzieci 2-4 letnich.

 

Rodzaje drżeń i drgawek :

Dolegliwości i objawy	Możliwe przyczyny	Co należy zrobić
Drżenie przy dużym chłodzie i/lub zbyt lekkim ubiorze	Utrata ciepła przez organizm	Ubierz się cieplej i wypij coś gorącego
Drżenie po nadmiernym spożyciu kawy lub herbaty bądź coli	Pobudzenie układu nerwowego przez kofeinę	Ogranicz konsumpcję tych napojów Kofeina
Drganie pojedynczych części ciała przy zasypianiu	Mimowolny skurcz mięśnia	Normalna reakcja organizmu przy odprężeniu
Drżenie lub drgawki przy silnych przeżyciach, np. lęk, gniew, wzburzenie	Wyraz zewnętrzny napięcia psychicznego	Normalna reakcja organizmu na napięcie psychiczne
Drżenie po nadmiernym spożyciu alkoholu lub zastosowaniu narkotyków lub po zaniechaniu picia alkoholu lub zażywania narkotyków	Reakcja układu nerwowego	Objaw abstynencji Jeżeli często dużo pijesz albo zażywasz narkotyki lub masz silne objawy abstynencji, wizyta u lekarza potrzebna Używki i środki odurzające Alkoholizm Narkomania
Drżenie i drgawki po dłuższym stosowaniu leków i ewentualnie kołatanie serca ewentualnie zaburzenia snu ewentualnie stany lękowe	Objawy abstynencji po odstawieniu leków nasennych i uspokajających leków z dodatkiem barbituranów lub kodeiny leków zmniejszających łaknienie	Wizyta u lekarza potrzebna Lekozależność
Drżenie rąk, nasilające się przy ruchach zamierzonych i później także drżenie głowy	Choroba układu nerwowego Stwardnienie rozsiane	Wizyta u lekarza potrzebna Choroba Parkinsona Stwardnienie rozsiane
Drżenie i ewentualnie ogólne rozbicie i ewentualnie zaburzenie koncentracji i ewentualnie zaburzenia snu	Duże obciążenie hałasem Substancje szkodliwe, które obciążają układ nerwowy	Sprawdź środowisko domowe, pracy oraz odżywianie. Wizyta u lekarza potrzebna Trucizny w mieszkaniu Substancje toksyczne w środowisku pracy Substancje szkodliwe w pokarmach
Drżenie i drgawki po zażyciu leków	Działanie uboczne licznych leków, zwłaszcza dużej liczby środków nasennych i uspokajających wielu leków przeciw astmie i zapaleniu oskrzeli niektórych leków przeciw nadciśnieniu i dusznicy bolesnej dużej liczby leków przeciwpsychotycznych (neuroleptyki)	Jeżeli wystąpią takie dolegliwości, a lek kupiłeś bez recepty, zaniechaj jego stosowania. Jeżeli lek był zaordynowany przez lekarza, wizyta u lekarza potrzebna Leki i ich stosowanie
Okresowe drżenie lub drgawki pojedynczego mięśnia (np. powieka, usta, broda)	Zmęczenie Stres Tik	Jeżeli dolegliwości stale nawracają lub utrzymują się dłużej niż dwa tygodnie, wizyta u lekarza potrzebna Zaburzenia samopoczucia Nerwice
Drżenie u chorych na cukrzycę	Niedocukrzenie	Jeżeli to możliwe, zmierzyć poziom cukru we krwi. Działanie natychmiastowe: spożyj dwie pastylki cukru gronowego, następnie kromkę chleba lub jedno jabłko. Jeżeli niedocukrzenie się powtarza, wizyta u lekarza potrzebna Cukrzyca
Drżenie ze zlewnym potem i ewentualnie spadek wagi ciała przy dobrym apetycie i ewentualnie oczy błyszczące i lekki wytrzeszcz i ewentualnie wole	Nadczynność tarczycy	Wizyta u lekarza potrzebna Nadczynność tarczycy
Nagłe drgawki, dotknięty nimi pada na ziemię i kurcze mięśni i piana na ustach i utrata przytomności	Napad padaczki	Jeżeli napad trwa dłużej niż trzy minuty lub szybko się ponawia, natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe Działanie natychmiastowe: chroń chorego przed urazem przez usunięcie wszystkiego, czym mógłby się skaleczyć. Nie trzymaj go mocno, nie wsuwaj mu niczego między zęby. Pozwól choremu się wyspać.

 

Zaburzenia świadomości

 

Zaburzenia świadomości.

Świadomość jest to optymalny stan aktywacji ośrodkowego układu nerwowego umożliwiający samoorientację i orientację w otoczeniu. Samoorientacja to zdolność rozpoznania własnych procesów psychicznych - introspekcja umożliwiająca samokontrolę i plastyczną zmianę zachowania. Wstępną ocenę stanu świadomości przeprowadza się poprzez pytania o orientację w czasie, otoczeniu oraz co do własnej osoby. Zaburzenia świadomości (stany nieprzytomności) mogą przybierać różną postać. Niekiedy występują gwałtownie i szybko, doprowadzając do śmierci, bądź też trwają krótko i ustępują samoistnie bądź utrzymują się przez dłuższy czas.

Skale oceny stanu nieprzytomności

Poniższe skale są stosowane do ogólnej oceny stanu nieprzytomności poszkodowanego. Ze względu na możliwe zmiany stanu w czasie (progresja lub regresja) należy czynność powtarzać wielokrotnie.

---

Skala Glasgow (Gasgow Coma Scale - GSC)

otwieranie oczu		reakcja słowna		odpowiedź ruchowa
spontaniczne	4 pkt.	świadoma rozmowa	5 pkt.	odpowiednia do poleceń	6 pkt.
na głos, zawołanie	3 pkt.	mowa chaotyczna	4 pkt.	lokalizacja bólu	5 pkt.
na ból	2 pkt.	mowa niewłaściwa	3 pkt.	ruch ucieczki na ból	4 pkt.
gdy nie otwiera oczu	1 pkt.	niezrozumiałe dźwięki	2 pkt.	zginanie na ból	3 pkt.
		brak	1 pkt.	wyprostowanie na ból	2 pkt.
				brak	1 pkt.

 

Po zsumowaniu punktów można ocenić jak głęboko poszkodowany jest nieprzytomny. Im mniejsza ilość punktów tym większa głębokość nieprzytomności. Jeśli ilość punktów wynosi 8 lub mniej oznacza to, że poszkodowany jest w śpiączce.

Na podstawie powyższych punktów można również ocenić ciężkość urazu głowy (uszkodzenie mózgu):

- 8 lub mniej punktów - ciężki uraz głowy,

- 9 - 12 punktów - średni uraz głowy,

- 13 - 15 punktów - lekki uraz głowy. 

Skala AVPU (popularna w krajach anglosaskich):

§  A (alert) - poszkodowany czujny, uważny

§  V (vocal) - poszkodowany reaguje na głos

§  P (pain) - poszkodowany reaguje na ból

§  U (unresponsive) - poszkodowany jest nieprzytomny, nie reaguje.

Zaburzenia świadomości można podzielić na cztery okresy, biorąc pod uwagę stopień kontaktu chorego z otoczeniem:

• W pierwszym okresie zwanym sennością chory jest senny, można jednak go obudzić, nawiązać z nim kontakt słowny (rozmową). Chory pozostawiony sam sobie zasypia.
• W drugim okresie - stan półśpiączkowy  nie ma kontaktu słownego, silne potrząsanie lub kłucie szpilką powoduje otwieranie oczu.
• Trzeci okres to głęboka śpiączka (coma), chory reaguje jedynie na bardzo silne bodźce bólowe, wykonując nieskoordynowane ruchy. Odruchy rogówkowe są osłabione lub zniesione. Odruch reakcji źrenic na światło jest osłabiony. W tym okresie pojawiają się zaburzenia w napięciu mięśni. Może wystąpić sztywność odmóżdżeniowa lub hipotonia mięśniowa. Pojawiają się zaburzenia oddechowe, naczynioruchowe, termiczne i ze strony przewodu pokarmowego.
• W czwartym okresie w najbardziej posuniętym stanie śpiączkowym  dochodzi do zniesienia reakcji na wszelkie bodźce bólowe. Reakcje źreniczne i rogówkowe są zniesione. Źrenice są rozszerzone, występuje całkowita wiotkość mięśni i zniesienie wszelkich odruchów. Stopniowo nasilające się zaburzenia oddechowe doprowadzają do zniesienia samodzielnego oddechu i wprowadzenia sztucznego oddychania za pomocą specjalnej aparatury. W badaniu eeg stwierdza się brak czynności bioelektrycznej mózgu. Zachowana jest jedynie czynność serca i nerek. Mówi się wówczas o tzw. izolowanej śmierci mózgu.

Zaburzenia świadomości dzielimy na:
a) ilościowe
b) jakościowe
Obydwa rodzaje zawierają następujące cechy wspólne:

• różnie nasilone cechy dezorientacji,
• izolację od realnej rzeczywistości, wyrażoną poprzez fragmentaryczne spostrzeganie otoczenia oraz trudności w skupieniu uwagi,
• utrudnienie toku myślenia poprzez różnego stopnia splątanie toku myślenia,
• zaburzenia procesu pamięci.

Ilościowe zaburzenia świadomości

Polegają one na stopniowym ilościowym nasileniu wymienionych wyżej zaburzeń. W zależności od ich nasilenia wyodrębniamy:
1. przymglenie świadomości  - z zachowanym kontaktem słownym i możliwością, uzyskania prostych odpowiedzi, niepełną, orientację, w czasie, niemożnością spostrzegania złożonych związków.
2. senność  - znacznie utrudniony kontakt słowny, odpowiedzi po wielokrotnym pytaniu z wyraźną inkoherencją myślenia.
3. półśpiączka (sopor) - brak reakcji na słowa, zachowana reakcja na ból.
4.śpiączka (coma) - brak reakcji na bodźce słowne i bólowe ze stopniowym zanikaniem odruchów

Jakościowe zmiany świadomości

W ramach jakościowych zaburzeń świadomości wyodrębniamy następujące zespoły objawów:
1. zespół majaczeniowy (deliryjny)
Zespół ten występuje w przebiegu działania środków toksycznych zewnątrzpochodnych (np. alkohol) lub wewnątrzpochodnych (np. bakteryjnych powodujących wysoką temperaturę).
Charakteryzuje się następującymi objawami:

• dezorientację w czasie, a przy znacznym nasileniu, także w otoczeniu
• zaburzeniami spostrzegania pod postacią iluzji oraz prawdziwych omamów. Omamy mają zwykle charakter sceniczny, tzn. chory reaguje na nie jak widz. Omamy nasilają się w miarę pogarszania warunków spostrzegania (np. o zmroku, w ciemności)
• nastroju zmiennego zależnego od treści omamowych, często lękowego z drażliwością (dysforyczny)
• sferę ruchową wyrażającą niepokój z możliwością zachowań agresywnych będących odpowiedzią na psychotyczne doznania omamowe
• pamięć - występuje częściowa amnezja z zachowaniem fragmentów wspomnień przeżyć chorobowych.

2. zespół snopodobny (onejroidalny)
Przyczyny występowania tego zespołu są, podobne, jak w przypadku zespołu majaczeniowego. Występuje on jednak znacznie rzadziej. Charakteryzuje się następującymi objawami:

• dezorientacja w czasie i otoczeniu
• zaburzeniami spostrzegania pod postacią, złożonych omamów prawdziwych w stosunku do których chory stara się reagować czynnie. Treści omamów są zwykle rozbudowane np. bitwy, podróże, loty kosmiczne, a chory zachowuje się tak jakby brał w nich udział.
• zmiennym nastrojem, od lęku do radości i zachwytu w zależności od treści omamów
• z zakresu sfery ruchowej mogą występować ruchy wyrażające treść omamów, niepokój ruchowy lub stupor
• zaburzeniami pamięci pod postacią częściowej amnezji zwykle o większym zakresie niż w zespole majaczeniowym.

3. zespół zamroczeniowy (obnubilacyjny)
Najczęściej występuje w przebiegu padaczki, przed lub po napadzie.
Czynnikiem prowokującym wystąpienie tego zespołu może być alkohol lub inny środek toksyczny. Zespół ten występuje w kilku odmianach.
Charakteryzuje się następującymi objawami:

• całkowitą dezorientację lub zwężeniem pola świadomości
• możliwością wystąpienia iluzji i omamów
• zaburzeniami toku myślenia różnego stopnia, a niekiedy tylko dyskretnej inkoherencji. Urojenia są raczej skąpe, konkretno-obrazowe
• nastrój zależny od treści przeżyć psychotycznych
• sfera ruchowa jest zaburzona w różnym stopniu. Może występować pozorna zborność (zamroczenia jasne) lub bezładny niepokój ruchowy
• zaburzeniami pamięci pod postacią amnezji całkowitej.

4. zespół splątaniowy (amentywny)
Jest to zespół zaburzeń świadomości towarzyszący ciężkim stanom somatycznym w przebiegu chorób wewnętrznych lub organicznego uszkodzenia mózgu. Charakteryzuje się następującymi objawami:

• głęboką dezorientację w czasie i miejscu, a także co do osób z otoczenia i własnej osoby
• zaburzeniami toku myślenia pod postacią silnej inkoherencji (splątania myślenia)
• niepokojem ruchowym, zwykle o charakterze manipulacyjnym lub pod postacią jaktacji (stereotypowych ruchów skubania, drapania, darcia). Rodzaj niepokoju ruchowego determinowany jest wydolnością fizyczną w przebiegu ciężkiej choroby somatycznej
• zaburzeniami pamięci pod postacią niepamięci całkowitej
• objawy psychotyczne, takie jak omamy i urojenia są trudne do stwierdzenia z powodu znacznie ograniczonego kontaktu z chorym. Na to, że mogą one występować wskazuje czasami zachowanie chorego.

7.Działania stymulujące :

• głaskanie,
• dotyk,
• rozmowa,
• czytanie książek,
• muzykoterapia.

Bóle głowy

 

Bóle głowy są najczęściej spotykanymi dolegliwościami bólowymi - odczuwa je około 65% Polaków.
Ból to nieprzyjemne uczucie zmysłowe i emocjonalne związane z aktualnie występującym lub potencjalnym uszkodzeniem tkanek. Przyczyną doznań bólowych w obrębie głowy jest podrażnienie różnych struktur anatomicznych wrażliwych na ból, takich jak :

• mięśnie,
• naczynia tętnicze,
• opona twarda,
• zatoki żylne,
• zwoje nerwów czaszkowych,
• nerwy rdzeniowe,
• gałka oczna,
• ucho środkowe,
• zatoki przynosowe,
• zęby.

Ból głowy może być więc wywołany przez :

• rozkurczenie lub skurcz bogato unerwionych dużych naczyń mózgowych,
• przez pociąganie struktur, takich jak naczynia lub opony mózgowe,
• przez nowotwór lub krwiak,
• w wyniku zmian zapalnych w nerwach i strukturach mózgowych,
• może wynikać z promieniowania bólu z zębów, zatok, czy oka.

RODZAJE BÓLÓW GŁOWY

Bóle głowy można ogólnie podzielić na dwie duże grupy:

• bóle samoistne, które stanowią istotę choroby
• bóle objawowe - spowodowane przez jakieś schorzenie.

Samoistne bóle głowy to:

• migrena,
• ból głowy typu napięciowego,
• klasterowy ból głowy.

Podstawą terapii samoistnych bólów głowy są środki przeciwbólowe.

Natomiast w bólach objawowych po ustaleniu przyczyny dolegliwości stosuje się leczenie odpowiednie dla danego schorzenia. Bardzo ważna jest więc wizyta u lekarza i diagnostyka bólu głowy przed podjęciem leczenia.

SAMOISTNE BÓLE GŁOWY:

A/ BÓLE GŁOWY TYPU NAPIĘCIOWEGO

Najczęstszymi bólami głowy są tzw. bóle typu napięciowego. Ból, o na ogół małym lub średnim natężeniu, określany jako tępy, niepulsujący, ściskający, o charakterze „obręczy" lub rozpierający, czy kłujący. Zazwyczaj jest obustronny, zlokalizowany w tyle głowy, w okolicy karku lub w okolicy czoła czy skroni. Może trwać od kilku godzin do kilku miesięcy, a nawet lat. Nie jest napadowy ,nasila się powoli. Zwykle nie towarzyszą mu inne objawy. Napięciowe bóle głowy prowokowane są przez takie przyczyny jak:

·       stres,

·       upał

·       przepracowanie,

·       zmęczenie,

·       emocje,

·       brak snu,

·       przemęczenie,

·       zmiany atmosferyczne,

·       nadużycie alkoholu,

·       hałas,

·       zanieczyszczone powietrze,

·       niektóre pokarmy (np.: żółty ser, orzechy, czekolada, peklowane mięso, owoce cytrusowe, śmietana, świeże wypieki drożdżowe)  

·       dodawane do żywności środki konserwujące (glutaminian sodu) lub słodziki (aspartam).

Dotyczy częściej kobiet niż mężczyzn, zaczyna się w młodości. Mogą mu towarzyszyć –nudności i lekki światłowstręt. Aktywność fizyczna nie nasila bólu.

B/ MIGRENA

Innym częstym bólem głowy jest migrena. Jest to napadowy (trwający od kilku do kilkudziesięciu godzin), nawracający ból głowy, przeważnie jednostronny, o rozmaitym nasileniu, różnej częstości występowania, często poprzedzony zwiastunami-aurą .Aura wzrokowa- mroczek ,zaburzenie pola widzenia, ,niedowłady połowicze ,drętwienia rąk , ust. Aura jest odwracalna. Bólowi głowy towarzyszą nudności, wymioty, zaburzenia widzenia, światłowstręt(fotofobia), nadwrażliwość na dźwięki(sonofobia), wstręt do jedzenia. Bóle nasilają się pod wpływem aktywności fizycznej.

Chory leży w zacienionym pokoju ,cisza, bez bodźców i zapachów. Do bólu dołącza się kołatanie serca, zawroty głowy, dreszcze ,poty, biegunka, omdlenie.

Ból trwa od 4 do 72 godzin.

Typowy napad konczy się długim snem

Migrenę mogą wywoływać różne czynniki:

• przeżycia emocjonalne,
• zmęczenie,
• zmiany pogody,
• miesiączka,
• nasłonecznienie,
• niektóre produkty żywnościowe (np. czekolada, kakao, ser żółty, orzechy, jaja, pomidory, wino).

Migrena występuje znacznie częściej u kobiet niż u mężczyzn. Najczęściej ataki zaczynają się w okresie dojrzewania lub w wieku szkolnym. Mogą ulec zmniejszeniu w 30-40 roku życia lub w okresie menopauzy. Występowanie rodzinne. Przyczyna dolegliwości jest nie do końca rozpoznana, uważa się, że mają one związek z zaburzeniami naczynioruchowymi, polegającymi początkowo na zwężeniu, a następnie zwiotczeniu ścian tętnic mózgowych z obrzękiem okołonaczyniowym.
Wyodrębnia się wiele postaci migreny, wśród których najczęstszą jest tzw. migrena zwykła. Czasami ból głowy w migrenie poprzedzony jest zwiastunami ocznymi (migrena oczna) w postaci migocącego mroczka. Innym rodzajem migren są migreny miesiączkowe, na które cierpią kobiety podczas menstruacji. Konieczne jest wczesne leczenie napadów i zapobieganie poprzez unikanie czynników wyzwalających napady oraz podawanie leków o działaniu profilaktycznym.

W EEG –zmiany zbliżone do padaczki , MRI (rezonans magnetyczny)– w substancji białej mózgu drobne ogniska hiperintensywne.

Leki –śr.p/bólowe –paracetamol ,naproksen, z kofeiną i kodeiną –Coffecorn- +śr.p/wymiotny.spray do nosa,ergotamina, polomigran, Divascan, Depakine,

Tryptany –imigrant.maxalt,zomig

C/KLASTEROWY BÓL GŁOWY

Rzadko rozpoznawaną odmianą bólów głowy jest ból klasterowy (Hortona). Napad bólu rozpoczyna się w okolicy oka i skroni –jest jednostronny- gwałtownie narasta rozchodząc się na połowę twarzy. Często objawami towarzyszącymi jest zatkany nos, zaczerwienienie oka, obrzęk powiek lub łzawienie oka. Bóle trwają około 20-30 min, powtarzają się kilka razy w ciągu dnia lub nocy o tej samej porze. Mogą trwać kilka tygodni lub miesięcy. Najczęściej dotykają mężczyzn w wieku 20- 40 lat.

Zwykłe leki p/bólowe nie przerywają napadu. Dexametazon i krople do oka, sole litu .

OBJAWOWE BÓLE GŁOWY

A/ BÓLE GŁOWY ZWIĄZANE Z INFEKCJAMI

W chorobach infekcyjnych, zwłaszcza przebiegających z gorączką, jednym z objawów jest ból głowy. Bywa on dotkliwy, określany jako „rozsadzający", mija wraz z przeziębieniem. Częstą przyczyną przewlekłych, tępych, z charakterystycznym uciskiem, nasilających się rano bólów głowy jest zapalenie zatok przynosowych. Zazwyczaj bólowi towarzyszy katar, stan podgorączkowy lub gorączka. Przyczyną bólu są infekcje wirusowe lub bakteryjne powodujące przewlekłe zapalenie błon śluzowych zatok. Bół nasila się podczas schylania .Ból głowy może być również spowodowany stanem zapalnym zęba i okostnej. Bóle spowodowane procesem zapalnym promieniują na rozległy obszar głowy.

B/BÓLE GŁOWY W WYNIKU ZMIAN ZWYRODNIENIOWYCH

Bólom głowy spowodowanym zmianami zwyrodnieniowymi w szyjnym odcinku kręgosłupa towarzyszą często zawroty głowy. Zazwyczaj występuje on jednostronnie, promieniując do barku, jest nasilany przez ruch.

C/BÓL GŁOWY A NADCIŚNIENIE TĘTNICZE

Nadciśnienie tętnicze może prowokować ból głowy. Charakterystyczne jest umiejscowienie bólu z tyłu głowy.

D/NERWOBÓLE NERWÓW CZASZKOWYCH

Najczęstszą przyczyną bólów głowy tego typu jest neuralgia nerwu twarzowego. Schorzenie to cechuje się napadowymi bólami jednej strony twarzy, które trwają 1-2 minuty i powtarzają się kilka razy dziennie.

E/CHOROBY OCZU

Przewlekłe bóle głowy mogą być efektem nie skorygowanej wady wzroku lub objawem jaskry.

F/ZATRUCIA SUBSTANCJAMI CHEMICZNYMI

Bóle głowy mogą być wynikiem zatrucia, np. farbami, lakierami; jak również zatrucia alkoholem.

G/POLEKOWE BÓLE GŁOWY

Bóle głowy mogą być efektem ubocznym stosowania różnych leków. Dotyczy to np. środków rozszerzających naczynia, stosowanych w chorobie wieńcowej, nadciśnieniu tętniczym lub w chorobach naczyń obwodowych. Leki, takie jak doustne środki antykoncepcyjne mogą również prowokować napady migrenowe.

H/BÓLE GŁOWY BĘDĄCE OBJAWEM CHORÓB STANOWIĄCYCH ZAGROŻENIE ŻYCIA

Niektóre bóle głowy mogą być objawami groźnych chorób, wymagających wdrożenia szybkiej diagnostyki i leczenia. W ich przypadku podawanie leków przeciwbólowych nie daje żadnego efektu.

I/ZAPALENIE OPON MÓZGOWO-RDZENIOWYCH

Ból głowy z towarzyszącą wysoką gorączką, sztywnością karku (czyli niemożnością przygięcia głowy do klatki piersiowej), sennością lub zaburzeniami świadomości, nudnościami i wymiotami. W razie podejrzenia zapalenia opon mózgowo- rdzeniowych konieczna jest hospitalizacja, a rozpoznanie potwierdza się za pomocą badania płynu mózgowo-rdzeniowego.

J/KRWAWIENIE PODPAJĘCZYNÓWKOWE

Najczęstszą przyczyną krwawienia podpajęczynówkowego jest samoistne pęknięcie wrodzonego tętniaka, czyli nieprawidłowej, poszerzonej, rozciągniętej ściany tętnicy mózgowej. Znacznie rzadziej jest ono wynikiem zaburzeń krzepnięcia lub urazu. Krwawienie podpajeczynówkowe ma nagły początek, z bardzo silnym bólem głowy, określanym jako „najgorszy w życiu", promieniującym do karku. Często bólowi towarzyszy sztywność karku, senność, omdlenie, wymioty, a nawet utrata przytomności. W przypadku podejrzenia krwawienia podpajęczynówkowego należy niezwłocznie wezwać pogotowie ratunkowe. W zależności od rozległości krwawienia oraz umiejscowienia tętniaka stosuje się leczenie zachowawcze (polegające na monitorowaniu oraz podtrzymywaniu funkcji życiowych chorego) lub operacyjne. Krwawienie podpajęczynówkowe związane z obecnością tętniaka naczynia mózgowego jest często chorobą śmiertelną.

K/GUZY MÓZGU

Ból głowy stopniowo narastający, bardziej nasilony rano, potęgowany przez wysiłek fizyczny, z towarzyszącymi wymiotami, zaburzeniami widzenia wskazuje na podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, które m.in. może być objawem choroby rozrostowej w ośrodkowym układzie nerwowym. Innymi objawami guza mózgu jest występowanie porażeń, czy niedowładów kończyn, zaburzenia widzenia lub napady drgawkowe. Dlatego też pojawianie się nagłego bólu głowy lub drgawek u osób po 40 roku życia wymaga wykluczenia takiej przyczyny.

KIEDY BÓL GŁOWY WYMAGA WIZYTY U LEKARZA?

• gdy wystąpiła sztywność karku (chory nie może dotknąć brodą klatki piersiowej),
• jeśli bólom głowy towarzyszą: niedowład kończyn, zaburzenia świadomości, zaburzenia równowagi,
• gdy jednocześnie wystąpi wysoka gorączka lub ból oka,
• gdy bóle narastają szybko i gwałtownie,
• jeśli nagle zmienił się rodzaj i intensywność bólów pojawiających się od lat,
• jeśli samodzielne leczenie nie przynosi poprawy.

Bóle głowy ze współistniejącymi, niepokojącymi objawami, takimi jak;

• zaburzenia świadomości (senność, utrata przytomności),
• drgawki,
• objawy nadciśnienia śródczaszkowego (nudności, wymioty, zaburzenia widzenia),
• niedowłady lub zaburzenia czucia w obrębie kończyn

wymagają pilnej diagnostyki ze względu na możliwość wystąpienia bezpośredniego zagrożenia życia.

Pielęgnowanie chorych z bólem głowy.

Należy ustalić :

• charakterystykę bólu
• okoliczności występowania
• natężenie
• charakter
• czas występowania
• pozycje ciała, które nasilają ból
• potrawy ,po których spożyciu ból nasila się
• bodźce ze środowiska zewnętrznego nasilające ból (światło, temperatura, hałas, wilgotność, zapachy, pościel, wahania RR) .

Postępowanie ma na celu:

• eliminację szkodliwego czynnika wywołującego ból
• zapewnienie ciszy i spokoju
• leżenie w łóżku
• nawodnienie
• dobór prawidłowej pozycji
• podanie leków- leczenie farmakologiczne.