Pomiar tętna

 

Pomiar tętna człowieka to kluczowy element w monitorowaniu naszego zdrowia i kondycji fizycznej. Tętno, czyli liczba uderzeń serca na minutę, dostarcza cennych informacji o pracy naszego układu krążenia. W tej części postu  omówimy, jak dokładnie mierzyć tętno, jakie są normy dla różnych grup wiekowych, a także jak interpretować wyniki, aby lepiej zrozumieć sygnały, jakie wysyła nam nasze ciało.

Pomiar tętna można wykonać w kilku prostych krokach. Najczęściej stosowane metody to pomiar na nadgarstku lub na szyi. Aby zmierzyć tętno na nadgarstku, należy delikatnie przyłożyć dwa palce – wskazujący i środkowy – do wewnętrznej strony nadgarstka, tuż poniżej podstawy kciuka. Pamiętaj, aby nie używać kciuka, ponieważ ma on własne wyczuwalne tętno, które może wprowadzać w błąd. Naciskaj lekko, aż poczujesz puls, a następnie policz liczbę uderzeń przez 15 sekund. Wynik pomnóż przez cztery, aby uzyskać liczbę uderzeń na minutę.

Podobnie można zmierzyć tętno na szyi, przyciskając dwa palce do bocznej części szyi, w okolicy tętnicy szyjnej. Znalezienie odpowiedniego miejsca może wymagać odrobiny praktyki, ale gdy już je znajdziesz, procedura jest taka sama – liczysz uderzenia przez 15 sekund i mnożysz wynik przez cztery.

Normy tętna różnią się w zależności od wieku i poziomu aktywności fizycznej. Dla dorosłych w spoczynku normalne tętno wynosi od 60 do 100 uderzeń na minutę. Osoby regularnie uprawiające sport mogą mieć tętno w spoczynku bliżej dolnej granicy tego zakresu, a nawet niższe. Na przykład, zawodowi sportowcy często mają tętno spoczynkowe poniżej 60 uderzeń na minutę. W przypadku dzieci i młodzieży normy są nieco inne – młodsze dzieci mogą mieć tętno spoczynkowe sięgające 120 uderzeń na minutę.

Tętno może się zmieniać w zależności od różnych czynników, takich jak poziom stresu, temperatura otoczenia czy nawodnienie organizmu. Na przykład, w gorący dzień serce może bić szybciej, aby pomóc schłodzić organizm. Podobnie, podczas sytuacji stresowych czy emocjonalnych nasze tętno również może wzrosnąć. Dlatego ważne jest, aby przy interpretacji wyników pomiaru tętna brać pod uwagę kontekst, w jakim zostało ono zmierzone.

Regularne monitorowanie tętna może być pomocne w ocenie efektywności treningów i ogólnej kondycji fizycznej. Na przykład, jeżeli zauważysz, że twoje tętno spoczynkowe stopniowo się obniża, może to wskazywać na poprawę kondycji sercowo-naczyniowej. Z drugiej strony, nagły wzrost tętna spoczynkowego może być sygnałem przetrenowania lub zbliżającej się choroby.

Ważne jest również, aby znać swoje tętno maksymalne, zwłaszcza jeśli planujesz intensywne treningi. Tętno maksymalne można oszacować za pomocą prostego wzoru: 220 minus wiek. Na przykład, dla osoby 30-letniej tętno maksymalne wynosi około 190 uderzeń na minutę. Wiedza ta pozwala na bardziej efektywne planowanie treningów, aby uniknąć przeciążenia organizmu.

Na zakończenie, warto wspomnieć, że istnieje wiele nowoczesnych urządzeń, takich jak zegarki sportowe czy opaski fitness, które mogą automatycznie monitorować nasze tętno przez cały dzień. Choć są one wygodne i oferują wiele dodatkowych funkcji, warto od czasu do czasu sprawdzić ich dokładność klasyczną metodą manualną.

Podsumowując, pomiar tętna to prosta, ale niezwykle wartościowa metoda, która może dostarczyć wielu informacji o stanie naszego zdrowia i kondycji. Regularne monitorowanie tętna pozwala lepiej zrozumieć, jak nasz organizm reaguje na różne czynniki i może być pomocne w optymalizacji planu treningowego. Zachęcam do regularnego praktykowania tej umiejętności i wykorzystywania zdobytej wiedzy do dbania o swoje zdrowie.

Tętno - fala krwi uderzająca w ścianę naczyń tętniczych po skurczu lewej komory.

Cechy tętna:
1. Szybkość - ilość uderzeń na minutę

• 140 - u noworodka
• 110 - 130 - u dziecka rocznego
• 100 - 115 - u dziecka 2-letniego
• 80 - 90 u dziecka 7 letniego
• 80 - 85 u dziecka 14 letniego
• 66 - 67 u dorosłego człowieka
• 60 lub 90 - 95 u ludzi starszych

W warunkach fizjologicznych tętno ulega przyspieszeniu :
          przy wysiłku fizycznym

·         w stanach emocjonalnych.

W stanach patologicznych tętno przyspieszone (powyżej 100 uderzeń na minutę) nosi nazwę TACHYKARDIA. Występuje:

• w chorobach serca
• przy gorączce
• przy histerii
• przy krwotoku
• przy chorobach ze zwiększoną przemianą materii

Przeciwieństwem trachycardii jest zwolnione (poniżej 60 uderzeń na minutę) tętno - BRADYKARDIA. Występuje:

• przy wzmożonym ciśnieniu śródczaszkowym
• przy zatruciach wewnątrzpochodnych (mocznica)
• przy zatruciach zewnątrzpochodnych (grzybami)

2. Napięcie (siła) - spowodowane oporem jakie stawiają naczynia tętnicze uderzającej fali krwi. Mierzy się je siłą ucisku.

• Tętno dobrze napięte (dobrze wyczuwalne pod palcami)
• Tętno średnio napięte
• Tętno nitkowate (słabe, szybkie - występuje np. przy wstrząsie)
• Tętno drutowate (twarde,mocno wyczuwalne)

3. Rytm, miarowość - tętno miarowe, gdy uderzenia są z jednakową siłą i w równych odstępach czasu.

BIGEMINIA - tętno bliźniacze - dwa dodatkowe uderzenia, jedno po drugim.
Miejsca mierzenia tętna:
Tętno wyczuwa się tam, gdzie tętnice przebiegają powierzchownie i gdzie można docisnąć je do twardych struktur tkankowych

• tętnica szyjna
• tętnica promieniowa
• tętnica udowa
• tętnica podkolanowa
• tętnica grzbietowa stopy
• tętnica skroniowa
• tętnica podobojczykowa
• tętnica pachowa
• tętnica ramienna
• tętnica piszczelowa tylna
• tętnica strzałkowa

Sposób pomiaru:

 

• układamy II,III,IV palec( zwykle prawej ręki ) na tętnicy wzdłuż jej przebiegu
• częstość tętna mierzy się przez 15 sekund i mnoży wynik przez 4
• w przypadku niemiarowego tętna należy ocenić jego częstość przez 60 sekund

 

Błędy przy pomiarze ciśnienia tętniczego krwi( RR)

 

Pomiar ciśnienia tętniczego krwi, znany również jako pomiar RR, jest kluczowym elementem monitorowania zdrowia sercowo-naczyniowego. Jednakże, nawet doświadczone osoby mogą popełniać błędy, które wpływają na dokładność wyników. W tym poście  przeanalizujemy najczęstsze błędy popełniane podczas pomiaru RR i omówimy, jak ich unikać.

1.Jednym z najczęstszych błędów jest niewłaściwe przygotowanie pacjenta przed pomiarem. Aby uzyskać wiarygodne wyniki, pacjent powinien odpoczywać przez co najmniej pięć minut przed badaniem, siedząc w wygodnej pozycji z podpartym grzbietem i stopami płasko na podłodze. Często pomija się ten krok, co może prowadzić do zawyżonych wyników. Przykładowo, jeśli pacjent właśnie przebiegł na wizytę do lekarza, jego ciśnienie może być tymczasowo wyższe z powodu aktywności fizycznej.

2.Kolejnym błędem jest użycie nieodpowiedniego mankietu. Mankiet powinien być odpowiednio dopasowany do wielkości ramienia pacjenta. Zbyt mały mankiet może dawać zawyżone wyniki, podczas gdy zbyt duży może je zaniżać. Jest to szczególnie istotne u pacjentów otyłych, gdzie standardowy mankiet może nie zapewniać prawidłowego pomiaru. Wyobraźmy sobie sytuację, w której osoba o dużej masie ciała jest mierzona standardowym mankietem — wynik może być znacząco błędny.

3.Nieprawidłowa pozycja ramienia podczas pomiaru to kolejny często spotykany błąd. Ramię powinno być na poziomie serca, co oznacza, że najlepiej, gdy pacjent opiera je na stole lub podtrzymuje w inny sposób. Jeśli ramię jest zbyt wysoko lub zbyt nisko, wyniki mogą być odpowiednio zaniżone lub zawyżone. Przykład: pacjent siedzący z ramieniem zwisającym w dół może mieć nieprawidłowo niski wynik pomiaru.

4.Ważnym elementem jest również technika pomiaru. Czasami popełnia się błąd polegający na zbyt szybkim spuszczaniu powietrza z mankietu, co może prowadzić do niedokładności w odczycie ciśnienia skurczowego i rozkurczowego. Zbyt szybkie spuszczanie powietrza nie pozwala na dokładne określenie, kiedy ciśnienie krwi przestaje wpływać na tętnicę, przez co wyniki mogą być niewiarygodne.

5.Nie można także zapominać o wpływie czynników zewnętrznych, takich jak hałas czy rozmowy, które mogą wpływać na koncentrację osoby przeprowadzającej pomiar, co z kolei może prowadzić do błędów w odczycie. Na przykład, w hałaśliwym środowisku klinicznym łatwo jest przegapić subtelne dźwięki, które wskazują na zmiany ciśnienia krwi.

Podsumowując, aby uniknąć najczęstszych błędów przy pomiarze RR, kluczowe jest odpowiednie przygotowanie pacjenta, użycie prawidłowego sprzętu, przestrzeganie właściwej techniki oraz minimalizowanie wpływu czynników zewnętrznych. Dzięki temu możemy uzyskać dokładne i wiarygodne wyniki, co jest niezbędne do prawidłowej oceny stanu zdrowia pacjenta.

poradnik RR

Bilans płynów u osoby dorosłej

Pomiar bilansu wodnego człowieka jest kluczowym elementem zrozumienia, jak nasze ciało funkcjonuje i jak możemy utrzymać je w zdrowiu. Woda jest podstawowym składnikiem naszego organizmu, stanowi około 60% masy ciała dorosłej osoby. Właściwe zarządzanie bilansem wodnym jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania wszystkich procesów fizjologicznych, od regulacji temperatury ciała po transport składników odżywczych i usuwanie toksyn. 

Zacznijmy od zrozumienia, czym właściwie jest bilans wodny. Bilans wodny to różnica pomiędzy ilością wody, którą spożywamy, a ilością, którą tracimy. Spożycie wody może pochodzić z różnych źródeł: woda pitna, napoje, ale także żywność, która zawiera wodę. Tracimy wodę głównie przez mocz, pot, ale także przez oddychanie i kał. Aby utrzymać równowagę, ilość spożywanej wody powinna być równa ilości traconej. Kiedy ta równowaga jest zaburzona, możemy doświadczać odwodnienia lub nadmiernego nawodnienia, z których oba mogą mieć poważne konsekwencje dla zdrowia.

Przykładem może być osoba, która intensywnie ćwiczy w gorący dzień. Podczas treningu traci dużo wody poprzez pot, co może prowadzić do odwodnienia, jeśli nie uzupełni straconych płynów. W takiej sytuacji ważne jest, aby pić wodę nie tylko po, ale również przed i w trakcie wysiłku fizycznego, aby utrzymać odpowiedni poziom nawodnienia.

Z drugiej strony, nadmierne spożycie wody, zwłaszcza w krótkim czasie, może prowadzić do hiponatremii, czyli niebezpiecznie niskiego poziomu sodu we krwi. Jest to stan, który może wystąpić u sportowców biegających w maratonach, którzy piją duże ilości wody bez uzupełniania elektrolitów. W takich przypadkach ważne jest nie tylko nawodnienie, ale również spożycie napojów izotonicznych, które pomagają utrzymać równowagę elektrolitową.

Pomiar bilansu wodnego może być prosty i kompleksowy. Prosta metoda polega na monitorowaniu spożycia płynów i ich wydalania. Można to zrobić, notując ile wody pijemy i jak często oddajemy mocz. Obserwacja koloru moczu jest również pomocna - jasny kolor oznacza dobre nawodnienie, podczas gdy ciemny może wskazywać na odwodnienie. Bardziej zaawansowane metody obejmują pomiar masy ciała przed i po aktywności fizycznej, co pozwala na dokładniejsze określenie ilości utraconej wody.

Dla bardziej zaawansowanych użytkowników, istnieją również urządzenia i aplikacje mobilne, które mogą pomóc w monitorowaniu bilansu wodnego. Niektóre smartwatche i opaski fitness mogą śledzić tętno i poziom aktywności, co w połączeniu z danymi o spożyciu płynów, może dostarczyć szczegółowych informacji na temat stanu nawodnienia organizmu. 

Ważne jest, aby pamiętać, że zapotrzebowanie na wodę może się różnić w zależności od wielu czynników, takich jak wiek, płeć, poziom aktywności fizycznej, dieta, a nawet klimat, w którym żyjemy. Na przykład, osoby starsze mogą mieć zmniejszone uczucie pragnienia, co zwiększa ryzyko odwodnienia. Dlatego ważne jest, aby regularnie przypominać sobie o piciu wody, nawet jeśli nie czujemy pragnienia.

Również dieta bogata w sól, białka lub błonnik może zwiększyć zapotrzebowanie na wodę, ponieważ te składniki odżywcze wymagają większej ilości wody do prawidłowego przetworzenia przez organizm. Natomiast osoby mieszkające w suchym lub gorącym klimacie mogą potrzebować więcej wody, aby zrekompensować większe straty przez pot.

Algorytm prowadzenia bilansu wodnego 

Zabieg polegający na pomiarze i ocenie objętości płynów przyjmowanych i wydalanych przez ustrój w ciągu 24 godzin.
Cel: 
ocena gospodarki wodnej organizmu
Przygotowanie pacjenta: 
Poinformowanie chorego o tym, że:

• każdą porcję wypitych płynów powinien zgłaszać (w warunkach szpitalnych) lub dokładnie zapisywać (w warunkach domowych),
• każdą porcję moczu należy zbierać w oznaczonym słoju,
• należy zgłaszać (zapisywać) takie dolegliwości, jak: biegunka, wymioty, pocenie się.

Przygotowanie zestawu:

Przybory i sprzęt

• miareczkowany słój z pokrywą oznaczony imieniem i nazwiskiem pacjenta,
• karta bilansu płynów,

Sposób wykonania

1.     Przygotuj naczynie do pomiaru moczu.

2.     Przez 24 godziny należy odnotowywać (zgłaszać) każdą ilość oddanego moczu i każdą ilość przyjętych płynów. Pierwszą porcję rannego moczu, np. o godz. 7:00, należy oddać do ubikacji, a każdą następną do godz. 7:00 dnia następnego wliczać do bilansu.

3.     W przypadku założonego cewnika do pęcherza moczowego, przy zlewaniu moczu bądź wymianie worka należy wpierw odczytać i spisać ilość wydalonego moczu.

4.     Po 24 godz. należy zsumować ilość wszystkich płynów podanych i wydalonych przez pacjenta.

5.     Od sumy płynów podanych należy odjąć sumę płynów wydalonych i otrzymany wynik wpisać na kartę bilansu płynów.

Obowiązujące zasady

• dokładne odnotowywanie każdej porcji podanych płynów i wydalonego moczu,
• obserwowanie pacjenta, czy nie występuje, np. nadmierne pocenie się, biegunka, wymioty – należy odnotować te stany
• rzetelna edukacja pacjenta prowadzącego samodzielnie bilans w warunkach domowych.
• sprawdzenie, czy chory zrozumiał przekazane informacje.

 

Dobowy bilans płynów  u dorosłej osoby

Pobór płynów (w ml)                                        
Pokarmy płynne 1000-1500 ml
Pokarmy stałe 700 ml
Woda oksydacyjna 300 ml   (wytwarza się podczas spalania egzogennych i endogennych tłuszczów, węglowodanów i białek)                             
Suma : 2000-2500ml

Straty płynów (w ml)
Nerki 1000-1500 ml
Skóra i płuca (parowanie niewyczuwalne) 900ml
Przewód pokarmowy ze stolcem 100ml
Suma :2000-2500ml


Osoby gorączkujące mają większe straty wody średnio o 0,5-1 litr /dobę .dlatego też łatwiej u nich dochodzi do odwodnienia .

Do straty płynów doliczamy też :

• wymioty , 
• ilość treści odciągniętej przez sondę 
• ilość treści z drenów redona  
• biegunkę .

Najkorzystniej dla osoby chorej jest gdy bilans płynów będzie zbliżony do zera. 
Do odwodnienia najczęściej dochodzi u osób starszych i małych dzieci -bilans płynów jest w takim wypadku ujemny ,czyli podaż nie wyrównuje strat.
Przewodnienie- czyli bilans dodatni- też nie jest zjawiskiem korzystnym ,gdyż obciąża serce i układ oddechowy.