Egzamin praktyczny -styczeń 2019

Zadanie egzaminacyjne 
63-letnia pani Danuta Trybalska jest pacjentką oddziału chirurgicznego w siódmej dobie po wykonanej u niej kolostomii czasowej z powodu zapalenia jelita grubego. Pacjentka choruje na nadciśnienie tętnicze. Obecnie jest jeszcze osłabiona, niechętnie wstaje z łóżka, skarży się na ból okolicy pooperacyjnej, co utrudnia jej samodzielne wykonywanie czynności samoobsługowych. W prawym zgięciu łokciowym ma obrzęk i zaczerwienienie po wkłuciu dożylnym (wenflonie). Pacjentka nie w pełni akceptuje swój stan po wyłonionej stomii, występują u niej wahania nastroju. 
 Określ problemy występujące u pacjentki oraz działania opiekuna, wynikające z problemów pacjentki. 
 Zmień pacjentce jednoczęściowy worek stomijny, a następnie załóż na prawą okolicę łokciową przednią (zgięcie łokciowe) okład zimny (wysychający) z roztworu Altacetu. Gotowość do wykonania czynności zgłoś przewodniczącemu ZN przez podniesienie ręki. Po uzyskaniu pozwolenia przystąp do pracy. 
Zadanie wykonaj w czasie nie dłuższym niż 45 minut. Po tym czasie przewodniczący ZN przerwie Ci wykonanie zadania słowami „czas minął”. Załóż Indywidualną kartę pielęgnacji chorego i potwierdź w niej wykonane zabiegi. Podpis w odpowiednim miejscu na karcie złóż w postaci nieczytelnego podpisu (parafki). Wpisana data i godziny powinny odpowiadać stanowi faktycznemu w dniu egzaminu.Formularze do wypełnienia znajdują się w arkuszu egzaminacyjnym. Materiały, przybory, środki i sprzęt niezbędne do wykonania zadania znajdują się w magazynie.Wszystkie czynności wykonaj zgodnie z zasadami i procedurami uwzględniając przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomię pracy. 
Po wykonaniu zadania uporządkuj stanowisko pracy. 
Arkusz egzaminacyjny pozostaw na stoliku. 
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 120 minut.Ocenie podlegać będą 3 rezultaty: 
 problemy pacjentki, 
 działania opiekuna wynikające z problemów pacjentki, 
 indywidualna karta pielęgnacji chorego 
oraz przebieg wymiany jednoczęściowego worka stomijnego i założenia okładu zimnego z roztworu Altacetu na okolicę łokciową przednią (zgięcie łokciowe) prawej kończyny górnej.

klucz do zadania

Choroby układu oddechowego

Higiena układu oddechowego

·         Osoby chorujące na schorzenia układu oddechowego powinny zadbać o swoje zdrowie przestrzegając kilku prostych zasad:

·         -często zmieniać pościel

·         -spożywać duże ilości warzyw i owoców(witamina C)

·         -prowadzić aktywny tryb życia

·         -wietrzyć pomieszczenia, w których przebywają

·         -usunąć z sypialni kwiaty ,książki ,zasłony i dywany

·         -unikać gromadzenia się warstw kurzu

·         -unikać czynnego i biernego palenia tytoniu

·         -ograniczać do minimum kontakt z osobami chorymi (wiele chorób przenosi się drogą kropelkową)

·         -unikać skupisk ludzkich w okresie występowania chorób (sklepy ,kościoły)

·         -wykonywać okresowe badania kontrolne

·         -stosować szczepienia ochronne

·         -nie dopuszczać do przewlekłych stanów chorobowych .

Choroby układu oddechowego 

1.     Nieżyt nosa- inaczej katar; jest to zapalenie śluzówki nosa, do którego dochodzi w skutek zakażenia na drodze kropelkowej; istotną przyczyną jest także oziębienie ciała;

Objawy

• uczucie drapania i suchości w nosie
• kichanie
• kaszel
• pojawienie się wodnistej wydzieliny z nosa
• ból głowy
• trudności w oddychaniu
• podwyższona temperatura ciała
• złe samopoczucie

Leczenie- ma charakter objawowy; przede wszystkim stosuje się witaminę C, leki przeciwgorączkowe, krople do nosa;

Zapobieganie- polega na unikaniu kontaktu z chorymi;

Przewlekły nieżyt nosa może występować u osób z defektami anatomicznymi. Utrudniony zostaje wówczas prawidłowy przebieg powietrza, zmiany mogą dotyczyć także śluzówki.

2.Grypa - jest to choroba zakaźna o podłożu wirusowym; najczęściej występuje masowa fala zachorowań; rozróżnia się trzy różne typy wirusa grypy: A, B i C. Choroba ta szerzy się drogą kropelkową lub przez zakażone przedmioty.

• Objawy- początek grypy ma charakter nagły, występują:
• dreszcze
• bardzo wysoka gorączka
• bóle mięśni i stawów
• chrypka
• suchy kaszel
• drapanie w gardle

Mogą przy tym pojawić się symptomy ze strony układu pokarmowego: bóle brzucha, nudności, biegunka.

Przeciętnie gorączka utrzymuje się przez dwa do czterech dni. Dłużej zaś występuje osłabienie organizmu, kaszel i katar.

Warto pamiętać, że chory jest zakaźny w czasie całej choroby. Istotne jest zatem odizolowanie pacjenta.

Powikłania grypy mogą być różne. Najczęściej są to zapalenie płuc, zapalenie krtani, zapalenie zatok przynosowych.

Leczenie- ma charakter wyłącznie objawowy. Stosuje się w tym celu leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe. W przypadku powikłań zaś- antybiotyki.

Zapobieganie- generalnie brak jest skutecznego środka zapobiegawczego; coraz więcej uznania zyskują jednak szczepionki- choć by były skuteczne- trzeba trafić na konkretną odmianę wirusa.

3.Angina- jest to zapalenie migdałków podniebiennych; angina jest chorobą bakteryjną, którą najczęściej wywołują paciorkowce, a rzadziej gronkowce. W początkowym stadium obserwuje się

• podwyższoną temperaturę ciała
• bóle głowy
• uczucie rozbicia
• trudności w przełykaniu
• dreszcze

Leczenie- ważne, by chory leżał w łóżku; podaje się salicylany, antybiotyki.

Powikłania- do najczęstszych powikłań należy ropień okołomigdałkowy, który wymaga nacięcia. Rzadziej dochodzi do przewlekłego zapalenia migdałków- które charakteryzuje się pojawieniem się płynnej wydzieliny ropnej w niszy migdałowej. Taki stan może spowodować choroby innych narządów ( serca czy nerek ) bądź choroby reumatyczne.

 

4.     Zapalenie płuc- czyli pneumonia. Ze względu na czynniki wywołujące tę chorobę możemy wyróżnić

• zapalenie płuc o podłożu bakteryjnym (bakterie- np. paciorkowiec, dwoinka zapalenia płuc),
• zapalenie płuc o podłożu wirusowym (wirusy- grypy, odry),
• zapalenie płuc bakteryjno - wirusowe,
• zapalenie grzybicze płuc,

Zapalenie płuc jest to ostra choroba zakaźna, którą wywołują najczęściej pneumokoki. Przenosi się drogą kropelkową, najczęściej występuje wiosną. Okres wylęgania choroby wynosi od 1 do 2 dni. Pierwsze objawy to: 

• dreszcze
• wysoka gorączka o charakterze ciągłym
• suchy, męczący kaszel połączony z odpluwaniem
• uczucie duszności w klatce piersiowej

Rozpoznanie następuje na podstawie badania radiologicznego klatki piersiowej. We krwi stwierdza się podwyższoną leukocytozę i zwiększone opadanie czerwonych krwinek. W plwocinie występują bakterie. W przebiegu choroby mogą wystąpić powikłania- może dojść do przejścia w postać przewlekłą, pojawić się może ropień płuc, ropniak opłucnej czy nawet zapalenie opon mózgowo - rdzeniowych.

 

5.     Zapalenie oskrzeli - bronchopneumonia; choroba zakaźna o podłożu bakteryjnym, wywoływana przez pneumokoki, paciorkowce, gronkowce; w tym przypadku dochodzi do obrzęku oraz przekrwienia błony śluzowej oskrzeli, towarzyszy temu zarazem zwiększone wydzielanie śluzu. Drażni to zakończenia nerwowe i prowadzi do powstania odruchu kaszlu, któremu towarzyszy odpluwanie ropnej bądź śluzowej wydzieliny. Objawy to    

• podwyższona temperatura ciała
• ogólne złe samopoczucie
• kaszel
• ból w klatce piersiowej
• uczucie duszności

Diagnoza jest stawiana na podstawie badania radiologicznego, które w przypadku zapalenia oskrzeli wykazuje ogniskowe zacienienie w płucach.

 

6.     Pylica płuc- choroba ta związana jest z określonym zawodem- dotyczy w szczególności osób, które są narażone na wdychanie różnego rodzaju pyłów np.   

• pylica węglowa- wywoływana pyłem węglowym,
• pylica bawełniana- powodowana przez pył bawełniany,
• pylica azbestowa- wywoływana pyłem azbestowym,

Biorąc za kryterium rodzaj reakcji tkankowej możemy wyróżnić pylice płuc o charakterze zwłókniającym oraz nie zwłókniające. Te pierwsze zwane są zarazem kolagenowymi i należą tu krzemica, azbestoza, pylica węglowa, pylica talkowa. Powodują one nieodwracalne zmiany w płucach i rozległego utkania płucnego. Główne objawy to:

·          

• kaszel
• plucie krwią
• duszności
• bóle w klatce piersiowej
• może dojść do niewydolności krążenia

Leczenie- tylko objawowe; głównie dąży się do opanowania nieżytu dróg oddechowych, niewydolności krążeniowej.

Drugi rodzaj pylic płuc to pylice niekolagenowe, są one wywoływane na skutek wdychania pyłów chemicznych o charakterze obojętnym (np. tlenek cyny, tlenki żelaza). Powodują one tworzenie skupisk w tkance płucnej.

 

7.     Dychawica, zwana także astmą ; jest to duszność wydechowa, której towarzyszy świszczący oddech. Jest to zarazem choroba o podłożu alergicznym, której główny objaw to napadowe duszności, odksztuszanie gęstej plwociny, świszczący oddech. Przyczyną astmy jest zwężenie oskrzelików- a to z kolei jest następstwem skurczu mięśni gładkich i nadmiernego wydzielania śluzu. Chorobę powodują różnorakie alergeny, które dostają się do organizmu za pośrednictwem dróg oddechowych. Dużą rolę w powstawaniu i częstotliwości napadów odgrywają warunki klimatyczne i czynniki psychiczne. Duszność napadowa może wystąpić o każdej porze dnia. Chory odczuwa wówczas silny brak tchu, wydech jest mocno utrudniony, wdech jest powierzchowny, świszczący. Towarzyszy temu kaszel, sinica, odksztuszanie plwociny. Choroba trwająca przez długi czas może doprowadzić do powstania rozedmy płuc, a nawet niewydolności krążeniowej.

Leczenie- polega na podawaniu środków, które rozszerzają oskrzela oraz tlenu. Ważne jest, by ustalić i wyeliminować czynniki alergizujące.

 

8.     Gruźlica- jest to choroba zakaźna, którą wywołuje prątek gruźlicy ( zwany też prątkiem Kocha ). Nazwa choroby pochodzi zaś od zmian odczynowych na prątki, to znaczy guzków niewielkiej wielkości, występujących w zaatakowanych narządach. Do guzków nie dopływa tlen, stąd po osiągnięciu wielkości paru milimetrów obumierają. Źródłem zakażenia jest najczęściej chory człowiek ( przez drogę kropelkową), ale też chore zwierzęta domowe. Za pośrednictwem dróg oddechowych lub przez skórę prątki przenikają do organizmu ludzkiego. Prątek może ulec zniszczeniu, jeśli organizm posiada odpowiedni mechanizm obronny albo wydalony na zewnątrz. Może także zagnieździć się w tkankach i spowodować miejscowy odczyn zapalny. Takie ognisko ulega powiększeniu i zaatakowane zostają węzły limfatyczne. Generalnie organizm jest sam w stanie opanować zakażenie i proces zapalny wygasa. W warunkach niesprzyjających, gdy prątki są szczególnie zjadliwe a odporność organizmu osłabiona, ognisko pierwotne i zaatakowane węzły limfatyczne ulegają martwicy gruźliczej. Prątki mogą przedostać się do oskrzeli i dalej atakować kolejne obszary płuc. Mogą zarazem uszkodzić ściany naczyń krwionośnych i wraz z krwią roznosić się po całym organizmie. Najłatwiej leczyć ostre i świeże postaci gruźlicy, gdyż zarazki są wtedy wrażliwsze i bardziej podatne na działanie leków. Postacie przewlekłe, nie wyleczone wymagają długotrwałego leczenia. Leczenie- jest ogólne, farmakologiczne, spoczynkowo - dietetyczne. Zapobieganie gruźlicy polega na stosowaniu kilku zasad: 

• szczepienia ochronne
• wykonywanie okresowych badań kontrolnych i badań radiologicznych klatki piersiowej
• przestrzeganie zasad racjonalnego i zdrowego odżywiania
• izolowanie chorych

  10.   Rak płuca- bardzo złośliwy nowotwór, który wywodzi się z nabłonka oskrzeli. Rak płuca dotyczy generalnie ludzi między 40 a 70 rokiem życia, ale w ostatnich latach coraz częściej występuje także u ludzi bardzo młodych. Wzrasta zarazem częstotliwość zachorowań. Niewątpliwą przyczyną jest sięganie po papierosy w bardzo młodym wieku, zanieczyszczenie środowiska ( pyły, gazy ), niewłaściwy tryb życia, zła dieta. Początkowe stadium choroby nie jest łatwe do wykrycia, gdyż brak w zasadzie jakichkolwiek objawów. Guz wykrywany jest często przypadkiem w czasie badania radiologicznego klatki piersiowej. Później pojawiają się symp,tomy, które są podobne do oznak grypy, a więc:

• zadyszka
• kaszel
• bóle w klatce piersiowej
• bóle stawów

Nowotwór ten daje przeżuty do wielu organów- do wątroby, kręgosłupa, mózgu. 

11. Rozedma płuc- jest to nieodwracalny stan, który polega na zwiększonej objętości przestrzennej powierzchni płuc. Towarzyszy temu zanik sprężystości, pękanie przegród między pęcherzykami oraz zmniejszeniu ulega liczba naczyń włosowatych płuc. Do powstania tej choroby prowadzi często wzrost oporu dróg oddechowych, co stanowi przeszkodę dla przepływu powietrza w fazie wydechowej. Najczęstszą przyczyną jest przewlekły nieżyt oskrzeli. Rozedma płuc występuje najczęściej u mężczyzn w wieku od 40 do 60 lat. Główne objawy to:

•   kaszel
•  odpluwanie śluzowo - ropnej plwociny
•   sinica
•   duszności
•   niewydolność prawej komory serca

Często dochodzi do powikłań, może pojawić się odma samoistna, odoskrzelowe zapalenie płuc czy przewlekła niewydolność serca.

Nikotynizm

 Co 10 sekund na świecie umiera ktoś na chorobę wywołaną paleniem. Nikotyna jest silną trucizną . Jej śmiertelna dawka dla człowieka to ok. 60 mg. Nikotyna przyczynia się do powstawania 8 rodzajów nowotworów, w tym raka płuc. Nikotyna zawarta w dymie jest błyskawicznie wchłaniana poprzez śluzówkę górnych dróg oddechowych i pęcherzyki płucne. Dostaje się do krwiobiegu płucnego, następnie do aorty przez serce i dalej do krwiobiegu obwodowego. Małe dawki tej substancji powodują wzrost głębokości i częstości oddechów. Większe dawki porażają ośrodek oddechowy. Związki smołowe, które dostają się do płuc zatykają pęcherzyki płucne - właśnie dlatego palacze po kilku latach kaszlą i mają zadyszkę. Jako pochodne smoły do organizmu dostaje się m.in. kwas mrówkowy, arsen i benzopiren, które są związkami rakotwórczymi.
Inne substancje zawarte w dymie papierosowym: cyjanowodór - czynnik bardzo toksyczny, blokuje aktywność enzymów oddechowych, a także ruch rzęsek wyściełających drogi oddechowe. Gaz ten był używany przez hitlerowców w komorach gazowych do masowego zabijania więźniów. Fenole - niszczą rzęski nabłonka wyściełającego oskrzela. Rzęski te oczyszczają wdychane przez człowieka powietrze i chronią drogi oddechowe przed przenikaniem przez ich ściany substancji i związków chemicznych oraz mikroorganizmów, np. wirusów. Tlenki azotu - trujące gazy, po dostaniu się do płuc uszkadzają błony wyściełające drogi oddechowe. 99% dwutlenku azotu zatrzymywane jest w płucach. Tlenek węgla (czad) - poraża układ enzymów oddechowych, otaczających każdą żywą komórkę, co utrudnia jej lub uniemożliwia oddychanie i wymianę gazową.

Działanie nikotyny nie jest ograniczone jedynie do palaczy tytoniu, ale także dotyczy wszystkich tych osób, które przebywają w pomieszczeniach, gdzie występuje dym tytoniowy To zjawisko jest nazywane biernym paleniem. Podrażnia śluzówki nosa, jamy ustnej, gardła i oczu. Może wywoływać kaszel lub spowodować dychawicę oskrzelową. W pomieszczeniach zanieczyszczonych dymem papierosowym nie powinni przebywać cierpiący na choroby płuc. Badania wykazują, że bierni palacze mają upośledzoną funkcję układu oddechowego w podobnym stopniu, jak osoby wypalające 10 papierosów dziennie.

Okazuje się również, że dym tytoniowy należy do głównych czynników, które sprzyjają alergii. Istnieje wzrost ryzyka zapadalności na astmę u dzieci w miastach o 50% i o 80% we wsiach w domach osób palących.

U 90 - 95% palaczy następuje rozwój nowotworów złośliwych płuc. Uważa się również, że około 20 - 30% nowotworów złośliwych płuc u osób niepalących jest związanych z paleniem biernym, gdyż w strumieniu bocznym, który ulatuje z papierosa znajduje się 5 razy więcej tlenku węgla, 2-3 razy więcej nikotyny, 3-4 razy więcej substancji rakotwórczych.
Inne choroby mające istotny związek z paleniem tytoniu to:
- rak wargi, języka, jamy ustnej, przełyku i krtani,
- przewlekłe zapalenie oskrzeli,
- gruźlica układu oddechowego.
Wśród osób palących pięciokrotnie częściej rozwija się także rozedma płuc- zespół chorobowy prowadzący do trwałego inwalidztwa w przebiegu niewydolności oddechowej.
Rozedma polega na zniszczeniu struktury płuca i zwiększeniu ilości powietrza znajdującego się w klatce piersiowej.

Jakie korzyści przynosi rzucenie palenia?

• Po 20 minutach: tętno obniży się oraz ciśnienie tętnicze krwi powróci do normy.
• Po 8 godzinach: poziom tlenu we krwi wzrośnie, a poziom tlenku węgla zmaleje.
• Po 1 dniu: ciśnienie krwi i tętno spada do normalnego poziomu, mogą wystąpić objawy abstynenckie (nadmierna nerwowość, bóle głowy, trudności z koncentracją), wzrasta apetyt.
• Po 2 tygodniach: stabilizuje się układ krążenia, poprawie ulega funkcja układu oddechowego nawet o 30%, podwyższa się poziom tolerancji wysiłku.
• Po 6 miesiącach: poprawia się funkcja układu odpornościowego, organizm łatwiej zwalcza infekcje, ustępuje apetyt na słodkie potrawy, regenerują się rzęski w drogach oddechowych, cera ulega odświeżeniu.
• Po 1 roku: obniża się ryzyko zawału mięśnia sercowego, znacznie zmniejsza się niebezpieczeństwo powrotu do nałogu.
• Po 5 latach: ryzyko zachorowania na raka płuc, jamy ustnej, krtani i przełyku zmniejszy się o połowę, regeneracji ulegają zniszczone komórki, poprawia się funkcja samoregulacji płuc.
• Po 10 latach: ryzyko zachorowania na nowotwór złośliwy jest takie samo, jak osób niepalących.