skala Glasgow

 

Co to jest skala Glasgow?

Skala Glasgow (GCS od ang. Glasgow Coma Scale, skala śpiączki Glasgow) to narzędzie stosowane w medycynie, w celu oceny poziomu przytomności. Zaprojektowali ja dwaj neurochirurdzy: Brian Jennet i Graham Teasdale z Departamentu Neurochirurgii szkockiego Uniwersytetu w Glasgow.

GCS po raz pierwszy zaprezentowano w 1974 roku w czasopiśmie Lancet. Szybko okazało się, że narzędzie jest funkcjonalne i bardzo potrzebne. Jego prostota sprawiła, że szybko stało się najpowszechniej używaną skalą medyczną na świecie.

Skala Glasgow powstała jako narzędzie kliniczne do oceny stanu świadomości chorych po urazach mózgu. Dziś wykorzystuje się ją zarówno w medycynie ratunkowej do oceny poziomu przytomności pacjenta po urazie głowy, jak i śledzenia zmian poziomu świadomości pacjentów w trakcie leczenia.

Narzędzie oceniania odpowiedź wzrokową, słowną i ruchową, na podstawie trzech parametrów: otwieranie oczu, kontakt słowny, reakcja ruchowa. Skala Glasgow może być stosowana u dzieci, które dobrze mówią (od mniej więcej 4. roku życia). U młodszych pacjentów stosuje się pediatryczną skalę Glasgow. Ona również składa się z trzech elementów. Oceniana są odpowiedź wzrokowa, słowna i ruchowa.

2. Punktacja skali Glasgow

Skala Glasgow w ocenie stanu pacjenta bierze pod uwagę otwieranie oczu, kontakt słowny oraz reakcję ruchową. Każdy parametr oceniany jest w skali od 1 do 5, przy czym uwzględnia się najlepszą uzyskaną odpowiedź w każdej kategorii. Wyniki są sumowane.

Jak wygląda punktacja w Glasgow skali? Ocenie podlega:

1.Otwieranie oczu:

·        - bez bodźca (spontaniczne) - 4 punkty

·        - na polecenie, po wypowiedzeniu bądź wykrzyczeniu go (na dźwięk) - 3 punkty

·        - na bodźce bólowe, na ucisk płytki paznokciowej, mięśnia czworobocznego lub wcięcia nadoczodołowego (na ucisk) - 2 punkty

·        - pacjent nie otwiera oczu, przy braku czynników utrudniających - 1 punkt.

2.Kontakt słowny:

·         -odpowiedź logiczna, pacjent prawidłowo podaje imię, miejsce i datę (jest zorientowany co do miejsca, czasu i własnej osoby) - 5 punktów

·        - odpowiedź splątana (pacjent jest zdezorientowany, ale prawidłowo się komunikuje) - 4 punkty

·         -odpowiedź nieadekwatna, nie na temat lub krzyk (pojawiają się pojedyncze i zrozumiałe słowa) - 3 punkty

·         -niezrozumiałe dźwięki, pojękiwanie (pojawia się wyłącznie stękanie) - 2 punkty

·         -bez reakcji – 1 punkt.

3.Reakcja ruchowa:

·         -spełnianie ruchowych poleceń (słownych, migowych) - 6 punktów

·         -ruchy celowe, pacjent lokalizuje bodziec bólowy (unosi dłoń nad obojczyk przy bodźcu na głowie lub karku) - 5 punktów

·        - reakcja obronna na ból, wycofanie, próba usunięcia bodźca bólowego (gwałtownie zgina kończyny w łokciu, cechy głównie prawidłowe) - 4 punkty

·         -patologiczna reakcja zgięciowa, odkorowanie (pacjent zgina kończyny w łokciu, cechy wyraźnie nieprawidłowe) - 3 punkty

·        - patologiczna reakcja wyprostna, odmóżdżenie (pacjent prostuje kończyny w łokciu) - 2 punkty

·         -bez reakcji - 1 punkt.

Wyniki badania GCS

Korzystając ze skali Glasgow łącznie można przyznać od 3 do 15 punktów. Ważne jest, by obok całkowitego wyniku punktacji zaznaczyć punktację w poszczególnych kategoriach (wskazać, z jakich składowych powstał wynik).

Wynik GCS pozwala ocenić przytomność pacjenta. W skali Glasgow zaburzenia świadomości dzieli się na:

·         13-15 GCS - łagodne zaburzenia świadomości,

·         9-12 GCS - umiarkowane zaburzenia świadomości,

·         6-8 GCS - brak przytomności,

·         5 GCS - odkorowanie,

·         4 GCS - odmóżdżenie,

·         3 GCS - śmierć mózgu.

Skala ma pewne niedoskonałości i ograniczenia. Istnieją sytuacje, w których ocena za pomocą tego narzędzia jest utrudniona. To na przykład intubacja , afazja czy niedowład bądź porażenie. Należy pamiętać, że punktacja w skali Glasgow służy jedynie do oceny stopnia zaburzeń świadomości, nie jest zaś kryterium orzekania o śmierci mózgu.

Należy także wiedzieć, że skala Glasgow przestaje mieć przydatność kliniczną w przypadku stanu wegetatywnego czy minimalnej świadomości pacjenta. Ponadto skala jest bardzo subiektywna, co oznacza, że wynik badania zależy od badającego.

Wiąże się to z dużym odsetkiem błędnych punktacji. To dlatego narzędzie to nie powinno być używane w odosobnieniu. Trzeba mieć na uwadze, że skala śpiączki Glasgow nie została stworzona jako narzędzie prognostyczne, a poglądowe.

Skala Inteligencji Wechslera – WAIS-R

 

Testy inteligencji: Skala Inteligencji Wechslera – WAIS-R

Skala Inteligencji Wechslera – WAIS-R jest najbardziej popularnym testem psychologicznym służącym do pomiaru inteligencji ogólnej u osób dorosłych. Skala składa się z 11 testów badających poziom rozwoju różnych zdolności poznawczych.
Według Wechslera – autora testu - inteligencję można zdefiniować jako ogólną zdolność jednostki do podejmowania celowych działań, do racjonalnego myślenia i do coraz lepszego funkcjonowania w otoczeniu. Inteligencja jest pewną ogólną zdolnością, która pozwala jednostce działać celowo, myśleć racjonalnie, efektywnie współdziałać ze środowiskiem. Zachowania inteligentne zależą również od czynników pozaintelektualnych: emocji, motywacji i procesów hamowania impulsów.

Na ogólny wynik w teście inteligencji Wechslera składają się dwie podskale:
skala inteligencji słownej
skala inteligencji bezsłownej.
Każda z nich jest źródłem informacji dotyczących funkcjonowania w sferze poznawczej osoby badanej w danym zakresie. Jeżeli pomiędzy tymi dwoma rodzajami inteligencji istnieje istotna rozbieżność, rozwój poznawczy określamy jako nieharmonijny.
Test Wechslera w skali słownej bada takie umiejętności, jak:
umiejętność zdobywania, przechowywania i odzyskiwania wiedzy,
zasób informacji z zakresu wiedzy ogólnej,
zasób słownictwa, umiejętność wypowiadania się, definiowania i tworzenia pojęć,
myślenie abstrakcyjne,
zdolność do identyfikacji przedmiotów i pojęć oraz zdolność do klasyfikowania (umiejętność porównywania, uogólniania, abstrahowania),
rozumowanie werbalne,
myślenie logiczno-arytmetyczne, czyli łatwość posługiwania się liczbami, operacje umysłowe,
szybkość procesów umysłowych,
osądy społeczne (inteligencja społeczna), znajomość konwencjonalnych standardów zachowania, wiedza uwarunkowana kulturowo, wykorzystanie praktycznych informacji,
pamięć krótkotrwała słuchowa, mechaniczna, bezpośrednie przypominanie.
Test Wechslera w skali bezsłownej bada takie umiejętności, jak:
spostrzeganie wzrokowe, czyli organizacja wzrokowa bez aktywności motorycznej,
pamięć wzrokowa, a zwłaszcza dostrzeganie brakujących elementów w figurze,
myślenie przyczynowo-skutkowe, czyli logiczna organizacja materiału z części w całość,
orientacja i wyobraźnia przestrzenna,
integracja operacji analizy i syntezy wzrokowej,
koordynacja wzrokowo-ruchowa,
umiejętność pracy pod presją czasu,
szybkość procesów umysłowych,
zdolność do koncentracji,
zdolność uczenia się, zwłaszcza wzrokowo-ruchowego.

Wskazania oraz cel badania Skalą Inteligencji Wechslera.
Badanie inteligencji testem Wechslera jest wykonywane na zlecenie lekarza, psychologa lub - w przypadku dzieci i młodzieży - pedagoga szkolnego. Można również poddać się badaniu na własne życzenie. Badanie umożliwia diagnozę w następujących obszarach:
ogólny poziom inteligencji
silne i słabe punkty danej osoby badanej (pod kątem poszczególnych zdolności intelektualnych)
funkcjonowanie poznawcze
uzdolnienia, możliwości intelektualne
informacje o pewnych cechach osobowości
funkcjonowanie poszczególnych obszarów, uszkodzenia mózgu
upośledzenie umysłowego i ocena jego stopnia
specyficzne zaburzenia

Przygotowanie do badania Skalą Inteligencji Wechslera.
Nie ma specjalnych zaleceń, ważne, aby osoba badana była wypoczęta, gdyż zmęczenie lub stres mogą zafałszować wyniki. Przed badaniem należy zgłosić, czy jest to pierwsze badanie inteligencji, czy też w przeszłości taka diagnoza była już wykonywana. Jeśli tak, w celu uzyskania wiarogodnych wyników, psycholog użyje innego testu inteligencji.

Przebieg badania Skalą Inteligencji Wechslera
test jest poprzedzony wywiadem psychologicznym i zebraniem danych personalnych
osoba badana wykonuje zadania z poszczególnych skal testu według instrukcji podanych przez psychologa
całe badane odbywa się w obecności psychologa, bez udziału innych osób
podczas kolejnego spotkania osoba badana otrzymuje informacje zwrotne w formie ustnej lub pisemnej
badanie trwa ok. 1,5 - 2 godz.

W wyniku przeprowadzenia badania Skalą Inteligencji Wechslera uzyskuje się IQ - iloraz inteligencji. Jest to wynik osoby badanej odniesiony do średniego wyniku osób będących w tym samym przedziale wiekowym, co badany. Wynik IQ mówi o aktualnym poziomie funkcjonowania poznawczego.

Testy inteligencji: Skala Inteligencji Wechslera – WAIS-R
– informacje dodatkowe.

Na ogólny wynik w teście inteligencji Wechslera składają się dwie podskale:
skala inteligencji słownej
skala inteligencji bezsłownej.
Każda z nich jest źródłem informacji dotyczących funkcjonowania w sferze poznawczej osoby badanej w danym zakresie. Jeżeli pomiędzy tymi dwoma rodzajami inteligencji istnieje istotna rozbieżność, rozwój poznawczy określamy jako nieharmonijny.

Test Inteligencji Wechslera – podskale w skali słownej:
1) Wiadomości - bada ciekawość intelektualną i gotowość do gromadzenia wiedzy, ogólny zakres
zgromadzonych przez osobę informacji, posługiwanie się wiadomościami zgromadzonymi w pamięci długotrwałej.
2) Powtarzanie liczb - bada zdolność do koncentracji, uwagi, możliwości uczenia się, posługiwania się wzorcami i zmieniania ich.
3) Słownik - bada ogólną inteligencję słowną, używanie języka i zdolność uczenia się słownego,
zainteresowania i doświadczenia badanego, wykorzystywanie zdobytej edukacji i wiedzy.
4) Arytmetyka - bada rozumowanie liczbowe i tempo manipulacji liczbami, koncentrację i uwagę,
rozumowanie logiczne, abstrakcyjne, aktywność reagowania na świat zewnętrzny.
5) Rozumienie - bada wiedzę dotyczącą reguł społecznych, moralnych, rozumienie i ocenianie
sytuacji społecznych, świadomość zdarzeń świata zewnętrznego.
6) Podobieństwa - badają abstrakcyjne rozumowanie logiczne, myślenie asocjacyjne, operowanie
pojęciami.

Test Inteligencji Wechslera – podskale w skali bezsłownej:
7) Braki w obrazkach - bada świadomość elementów otoczenia, kontakt z rzeczywistością, percepcję związku całości z częściami figur, zdolność rozróżniania detali istotnych od nieistotnych, zdolność spostrzegania, długotrwałą pamięć wzrokową.
8) Porządkowanie obrazków - bada rozumienie sytuacji interpersonalnych, umiejętność przewidywania konsekwencji i planowania, myślenie przyczynowo-skutkowe, zdolność rozumienia złożonych sytuacji, wiedzę społeczną oraz spostrzegawczość.
9) Wzory z klocków - badają koordynację wzrokowo-ruchową, zdolności przestrzenne, umiejętność analizy i syntezy, zdolność do przeorganizowywania własnych działań.
10) Układanki - badają zdolność do rozróżniania podobnych konfiguracji, umiejętność analizy i syntezy, koordynację wzrokowo-ruchową, szybkość manipulacji, zdolność do tworzenia całości dzięki wykrywaniu związków między elementami.
11) Symbole cyfr - badają zdolności uczenia się, koncentrację, pamięć krótkotrwałą, koordynację wzrokowo-ruchową.

Gdy wynik na podskali słownej jest istotnie wyższy od wyniku na skali bezsłownej, może to oznaczać:
zdolności słowne są lepiej rozwinięte niż bezsłowne,
umiejętności oparte na przetwarzaniu słuchowo-językowym na wyższym poziomie niż umiejętności wymagające przetwarzania wzrokowo-motorycznego,
wyższy poziom wiedzy nabytej niż zdolność rozwiązywania nowych problemów,
trudności w rozwiązywaniu zdań praktycznych,
deficyty wykonawcze (deficyt umiejętności naśladowania),
ograniczenia integracji wzrokowo-merytorycznej,
trudności w zadaniach wykonywanych pod presją czasu,
organiczne uszkodzenie mózgu.
Gdy wynik na podskali bezsłownej jest istotnie wyższy od wyniku na skali słownej, może to oznaczać:
zdolności wykonawcze są lepiej rozwinięte, niż słowne,
umiejętności oparte na przetwarzaniu wzrokowo-motorycznym są na wyższym poziomie, niż umiejętności wymagające przetwarzania słuchowo-językowego,
zdolność rozwiązywania nowych problemów jest większa od poziomu posiadanej wiedzy,
trudności z czytaniem, mały zasób wiedzy szkolnej, niskie osiągnięcia szkolne,
deficyt w przyswojeniu systemu językowego,
ograniczenia w zakresie umiejętności pojęciowych i w przetwarzaniu słuchowym, co obniża
wynik całej skali słownej,
trudności w efektywnej pracy, gdy nie ma ograniczeń czasowych,
niedosłuch,
zaniedbanie środowiskowe.

W wyniku przeprowadzenia badania Skalą Inteligencji Wechslera uzyskuje się IQ - iloraz inteligencji. Jest to wynik osoby badanej odniesiony do średniego wyniku osób będących w tym samym przedziale wiekowym, co badany. Wynik IQ mówi o aktualnym poziomie funkcjonowania poznawczego.

Skala Stresu

 

Skala Stresu 

Skalę stresu opracowało dwóch amerykańskich psychiatrów, Holmes i Rahe, na podstawie własnych badań i obserwacji. Dowodzą oni, że pewne sytuacje wywołują taki sam poziom stresu u każdego człowieka.

Stwierdzili także, że przeżycie wydarzeń o łącznej sumie od 155 do 199 punktów stwarza 37% ryzyka na zapadnięcie na poważną chorobę w ciągu dwóch następnych lat. Jeśli suma punktów wynosi od 200 do 299 punktów, ryzyko wzrasta do 51%, zaś przy przekroczeniu progu 300 punktów - do 79%.

Dowiedli tym samym negatywnego wpływu stresu na nasze życie i zdrowie.

Dystres to rodzaj stresu, który wywołuje poczucie przeciążenia, przytłoczenia i braku kontroli. Towarzyszą temu często objawy psychofizyczne, np. ból głowy, nerwowość, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, problemy ze snem, brak apetytu, problemy ze skupieniem uwagi i pamięcią. Dystres jest często długotrwały i silny.

Eustres to pozytywny, dobry stres, który ma za zadanie pomóc, zmobilizować w odpowiednim momencie do walki lub ucieczki. To czynnik, który włącza działanie, walkę o przetrwanie oraz bodziec do "ogarnięcia się" z trudnej sytuacji. W języku greckim "eu" oznacza dobry, więc eustres to dosłownie "dobry stres".

Stres - jak na nas wpływa?

Odpowiedź jest jedna - negatywnie. Ludzie się różnią, więc niektóre wydarzenia będą miały mniejszy wpływ na jednych, a na innych - większy. Co ciekawe wśród czynników stresujących znalazły się rzeczy często pozytywne, jak np. święta Bożego narodzenia, czy zmiana mieszkania.

	Zdarzenie	Punkty
1.	Śmierć współmałżonka	100
2.	Rozwód	73
3.	Separacja małżeńska	65
4.	Pobyt w więzieniu	63
5.	Śmierć bliskiego członka rodziny	63
6.	Zranienie ciała lub choroba	53
7.	Zawarcie małżeństwa	50
8.	Zwolnienie z pracy	47
9.	Pogodzenie się ze skłóconym małżonkiem	45
10.	Przejście na rentę lub emeryturę	45
11.	Choroba w rodzinie	44
12.	Ciąża	40
13.	Kłopoty w pożyciu seksualnym	39
14.	Powiększenie rodziny	39
15.	Rozpoczynanie nowej pracy zawodowej	39
16.	Zmiany w dochodach finansowych	38
17.	Śmierć bliskiego przyjaciela	37
18.	Zmiana zawodu	36
19.	Wzrost konfliktów małżeńskich	35
20.	Hipoteka ponad 10.000 dolarów	31
21.	Wiadomość o konieczności zwrotu większego długu lub pożyczki	30
22.	Zmiana stopnia odpowiedzialności w życiu zawodowym	29
23.	Opuszczenie przez dzieci domu rodzinnego	29
24.	Kłótnie i starcia z krewnymi współmałżonka	29
25.	Wzmożenie wysiłku dla wykonania jakiegoś zadania	28
26.	Początek lub zakończenie pracy zawodowej współmałżonka	26
27.	Rozpoczęcie lub zakończenie nauki szkolnej	26
28.	Zmiany standardu, poziomu życia	25
29.	Zmiany osobistych nawyków i przyzwyczajeń	24
30.	Starcia z szefem	23
31.	Zmiany warunków pracy lub najbliższego otoczenia	20
32.	Zmiana mieszkania	20
33.	Zmiana szkoły	20
34.	Zmiana w spędzaniu wolnego czasu	19
35.	Zmiany w praktykach religijnych	19
36.	Zmiany w nawykach życia towarzyskiego	18
37.	Hipoteka lub zaciąganie długu poniżej 10.000 dolarów	17
38.	Zmiana nawyków snu	16
39.	Zmiana częstości spotkań rodzinnych	15
40.	Zmiana nawyków żywieniowych	15
41.	Urlop	13
42.	Święta Bożego Narodzenia	12
43.	Małe naruszenie przepisów prawnych	11

Organizacja kompleksowej opieki psychogeriatrycznej

Kompleksowa Opieka Geriatryczna (KOG)

Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się nad tym, jak wszyscy płyniemy przez rzekę, której imię to przemijanie? Śmierć jest nieuniknionym końcem życia, choć zdania na temat jej przewidywalności są podzielone. Niektórzy uważają, że nasze życie jest genetycznie zaprogramowane, a moment śmierci zapisany gdzieś w naszych genach.

Większość z nas obawia się śmierci i tego, co przyniosą ostatnie chwile życia. Staramy się walczyć z przeznaczeniem, jednak rzeczywistość bywa zaskakująca. Osoby prowadzące zdrowy tryb życia, unikające używek i dbające o dietę, nie zawsze żyją dłużej. Z kolei hedonistom, którzy nie stronią od używek i prowadzą mniej zdrowy tryb życia, często udaje się dożyć sędziwego wieku w dobrej kondycji. To może potwierdzać tzw. "zegarową teorię starzenia", sugerującą, że każdy z nas ma w sobie biologiczny zegar odmierzający czas życia.

Z wiekiem nasze zdolności adaptacyjne maleją. Starsi ludzie często mają trudności z wykonywaniem codziennych czynności, a zmiana otoczenia może być dla nich stresująca. Własne mieszkanie daje im poczucie bezpieczeństwa, ale nowe miejsce może wywołać zagubienie i lęk.

Starzenie się wiąże się z wieloma zmianami fizycznymi. Skóra staje się sucha, włosy siwieją, a kości ulegają odwapnieniu. Pogarsza się także słuch i wzrok. W podeszłym wieku często pojawiają się problemy stomatologiczne oraz trudności z układem moczowym.

Starsze osoby mogą cierpieć na różne choroby, takie jak cukrzyca, niewydolność krążenia czy choroby układu oddechowego. To wszystko składa się na tzw. wielochorobowość starczą. Wiele z tych schorzeń wymaga stosowania różnych leków, których interakcje mogą potęgować dolegliwości.

Zmiany fizyczne wpływają również na psychikę. Aktywność umysłowa, zainteresowania i kontakty społeczne mogą pomóc w zachowaniu sprawności intelektualnej. Indywidualne różnice są ogromne, dlatego sztywne określanie wieku starczego nie jest do końca sprawiedliwe. Dla jednych emerytura to szansa na realizację marzeń, dla innych może być przytłaczająca.

Psychika starcza często wiąże się z zawężeniem zainteresowań i obawą przed nowościami. Mimo że pamięć może się pogarszać, starsi ludzie chętnie wracają do wspomnień z przeszłości. Introwersja staje się bardziej widoczna, a poczucie izolacji społecznej może się nasilać.

Dbajmy o naszych seniorów, oferując im kompleksową opiekę geriatryczną, która uwzględnia zarówno ich potrzeby fizyczne, jak i psychiczne. Warto pamiętać, że każdy z nas starzeje się inaczej i zasługuje na wsparcie oraz zrozumienie.

Organizacja kompleksowej opieki psychogeriatrycznej

W każdym przypadku kluczowe jest ustalenie, które objawy i zachowania pacjenta wynikają z choroby, a które są efektem wpływu otoczenia. Dotyczy to zarówno pacjentów leczonych ambulatoryjnie, jak i przebywających w szpitalach. Wezwanie lekarza na wizytę domową, konsultacja w izbie przyjęć szpitala psychiatrycznego nocą (w sytuacjach, gdy trudno jest obiektywnie ocenić wywiad rodzinny) lub wezwanie psychiatry na konsultację do szpitala ogólnego mogą być podyktowane troską o stan psychiczny pacjenta, ale również próbą pozbycia się uciążliwego pacjenta z domu czy szpitala. Aby uniknąć pomyłek diagnostycznych, lekarz powinien kierować się następującymi zasadami:

-Pomimo statystyk wskazujących na częste występowanie zaburzeń psychicznych w podeszłym wieku, należy zakładać, że większość seniorów jest zdrowa psychicznie.

-U osób starszych nawet niewielkie dolegliwości mogą wynikać z poważnych zmian somatycznych.

-Z teoretycznego punktu widzenia można dyskutować, czy starość jest chorobą, jednak w praktyce lepiej przestrzegać zasady: "senectus ipsa morbus est" (starość sama w sobie jest chorobą).

-Ważne jest, aby w przypadku każdego pacjenta geriatrycznego zadać sobie pytanie, czy jesteśmy wystarczająco obiektywni i opiekuńczy. Nasza naturalna skłonność do większej troski o dzieci i młodzież może wpływać na postawę wobec osób starszych. W razie potrzeby należy korygować emocje intelektem.

Postawa wobec pacjentów z przewlekłymi, trudnymi do leczenia dolegliwościami może być dodatkowo negatywnie wzmacniana. Zdarza się, że lekarz, zamiast irytować się na siebie, że nie jest w stanie pomóc, irytuje się na pacjenta z powodu braku poprawy jego stanu. Uświadomienie sobie tego mechanizmu powinno skłaniać lekarza do zmiany postawy.

Tworzenie efektywnych form opieki psychogeriatrycznej jest niezbędne z uwagi na specyficzne potrzeby medyczne i socjoekonomiczne osób w podeszłym wieku. W wielu krajach istnieją wzorce godne naśladowania. W Polsce brakuje sprawnego systemu opieki nad pacjentem geriatrycznym. Liczba lekarzy specjalizujących się w geriatrii oraz miejsc szpitalnych na oddziałach geriatrycznych jest niewystarczająca.

W 1984 roku S. Krzymiński, psychiatra, zaproponował model opieki psychogeriatrycznej oparty na doświadczeniach brytyjskich. Proponowane rozwiązania wydają się proste i adekwatne do potrzeb. W modelu tym kluczową rolę pełni wojewódzka poradnia geriatryczna, która obejmowałaby gabinet psychogeriatryczny, klub pacjentów psychogeriatrycznych i oddział hospitalizacji domowej. Poradnia powinna ściśle współpracować z oddziałem psychogeriatrycznym w szpitalu, rejonowymi poradniami zdrowia psychicznego, ogólnymi poradniami rejonowymi, domem pomocy społecznej, a także z rodziną, sąsiadami pacjenta, organizacjami społecznymi i innymi instytucjami.

Istotne elementy tego modelu to nie tylko oddział szpitalny i poradnia, ale również oddział leczenia domowego i klub pacjentów psychogeriatrycznych, które zapewniają ważne wsparcie społeczne dla seniorów. Pobyt w szpitalu lub skierowanie do domu pomocy społecznej powinny być ostatecznymi rozwiązaniami, gdy wyczerpią się wszystkie dostępne sposoby utrzymania pacjenta w jego naturalnym środowisku rodzinnym.

Jak opiekować się chorym ze schorzeniami układu krążenia

 

Jak opiekować się  chorym ze schorzeniami układu krążenia

Opieka nad osobą z chorobami układu krążenia wymaga nie tylko empatii i cierpliwości, ale także odpowiedniej wiedzy i umiejętności. Choroby układu krążenia, takie jak nadciśnienie, choroba wieńcowa czy niewydolność serca, są jednymi z najczęstszych schorzeń, które dotykają wiele osób na całym świecie. Dlatego też opiekunowie medyczni odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu odpowiedniej opieki i wsparcia pacjentom z tymi schorzeniami. 

Pierwszym krokiem w opiece nad chorym z problemami układu krążenia jest zrozumienie ich specyficznych potrzeb. Każdy pacjent jest inny, a choroby serca mogą objawiać się na wiele sposobów. Dlatego ważne jest, aby opiekunowie medyczni byli świadomi objawów, które mogą wskazywać na pogorszenie się stanu zdrowia pacjenta. Na przykład, nagłe duszności, bóle w klatce piersiowej, zawroty głowy czy obrzęki mogą być sygnałami alarmowymi wymagającymi natychmiastowej interwencji medycznej.

Kolejnym istotnym aspektem jest monitorowanie stanu zdrowia pacjenta. Regularne pomiary ciśnienia krwi i tętna to podstawa w codziennej opiece nad chorym z chorobami układu krążenia. Opiekunowie powinni również zwracać uwagę na wagę pacjenta, ponieważ nagłe przybranie na wadze może wskazywać na zatrzymanie płynów w organizmie, co jest częstym objawem niewydolności serca. Przykładowo, jeśli pacjent przybiera na wadze więcej niż dwa kilogramy w ciągu doby, może to wymagać konsultacji z lekarzem.

Dieta odgrywa kluczową rolę w zarządzaniu chorobami układu krążenia. Opiekunowie powinni zachęcać pacjentów do spożywania zdrowych posiłków, bogatych w warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe i chude białka. Ograniczenie soli, tłuszczów nasyconych i cukrów jest równie ważne. Na przykład, zamiast smażonych potraw, można przygotowywać jedzenie na parze lub pieczone, co jest zdrowszą alternatywą. 

Aktywność fizyczna jest kolejnym ważnym elementem w opiece nad pacjentem z chorobami serca. Regularne, umiarkowane ćwiczenia, takie jak spacerowanie czy jazda na rowerze, mogą znacząco poprawić kondycję układu krążenia. Oczywiście, przed rozpoczęciem jakiejkolwiek aktywności fizycznej, opiekunowie powinni skonsultować się z lekarzem pacjenta, aby upewnić się, że wybrane ćwiczenia są bezpieczne i odpowiednie.

Wsparcie emocjonalne jest równie ważne jak fizyczna opieka. Choroby serca często wiążą się z lękiem, depresją i stresem. Opiekunowie powinni być otwarci na rozmowy z pacjentami i zachęcać ich do wyrażania swoich uczuć i obaw. Wspólne rozmowy i okazywanie empatii mogą znacząco wpłynąć na poprawę samopoczucia pacjenta. Warto również rozważyć wsparcie psychologiczne, jeśli pacjent wyraża taką potrzebę.

Opiekunowie medyczni powinni być także gotowi do reagowania w sytuacjach nagłych. Wiedza na temat pierwszej pomocy, w tym umiejętność wykonywania resuscytacji krążeniowo-oddechowej, może być nieoceniona w krytycznych momentach. Regularne szkolenia i kursy z zakresu pierwszej pomocy mogą pomóc w utrzymaniu odpowiednich umiejętności i pewności siebie w sytuacjach kryzysowych.

Współpraca z zespołem medycznym, w tym lekarzami i pielęgniarkami, jest kluczowa dla zapewnienia kompleksowej opieki nad pacjentem. Opiekunowie powinni regularnie komunikować się z personelem medycznym, dzieląc się obserwacjami i uwagami dotyczącymi stanu zdrowia pacjenta. Dzięki temu można szybko reagować na wszelkie zmiany i dostosowywać plan opieki do aktualnych potrzeb pacjenta.

Na zakończenie warto podkreślić, że opieka nad osobą z chorobami układu krążenia wymaga zaangażowania i ciągłego doskonalenia swoich umiejętności. Opiekunowie medyczni powinni być świadomi najnowszych badań i zaleceń dotyczących leczenia i opieki nad pacjentami z chorobami serca. 

Wskazówki dla opiekunów medycznych

• chory powinien leżeć na sali ,gdzie jest jasno i cicho,

• łóżko powinno być położone w pobliżu okna, z dostępem ze wszystkich stron

• łóżko powinno być przystosowane do zmiany pozycji

• należy regularnie kontrolować :

        tętno,

        ciśnienie tętnicze krwi,

        oddech ,

        kolor skóry,

        wypróżnienia,

        przyjmowane pokarmy ,płyny i leki

        bilans płynów

        wagę

• stała obecność przy chorym niweluje stany lękowe

• w przypadku zaostrzeń reżim łóżkowy /przymusowe leżenie i ograniczenie ruchów/

• ułożenie chorego w odpowiedniej pozycji -wysokiej lub wysokiej z nogami spuszczonymi z łóżka-ułatwia oddech i zmniejsza skłonność do obrzęku

• przestrzeganie stosowania diety lekkostrawnej - pokarmy w małych porcjach, bez używek, w obrzękach - z ograniczeniem soli i płynów, w otyłości -niskokaloryczna

• pomoc przy czynnościach wywołujących wysiłek: toaleta ciała, zmiana pozycji, karmienie, wypróżnianie

• ukierunkowane ćwiczenia ruchowe w celu zapobiegania przykurczom

• kontrola podawania tlenu

Kryteria do mycia pośladków i zmiany pampersa

 

1.	poinformował pacjentkę o planowanym myciu krocza pacjentki, zapytał o zgodę na wykonanie
2.	Osłonił łóżko parawanem
3.	higienicznie umył ręce/zdezynfekował ręce.
4.
6.	Założył rękawiczki jednorazowe i jednorazowy fartuch ochronny
7.	nalał wodę do miski i dzbanka sprawdzając jej temperaturę termometrem
8.	Rozścielił łóżko
9.	Odpiął brudnego pampersa
10.	ugiął w stawach kolanowych i ustawił w odwiedzeniu kończyny dolne pacjentki
11.	Z części wierzchniego przykrycia utworzył tzw. budkę
12.	Wyjął brudnego pampersa i wrzucił do czerwonego worka
13.	Podłożył ręcznik i basen
14.	Polał wodą z dzbanka udo chorej
15.	Podmył chorą myjką jednorazową w kierunku od krocza do odbytu
16.	Spłukał krocze wodą z dzbanka
17.	Wytarł krocze ręcznikiem i usunął basen ,odrzucił brudną myjkę do czerwonego worka
18.	Zmienił rękawiczki
19.	Nalał wodę do drugiej miski i sprawdził termometrem
20.	Przewrócił chorą na bok zgodnie z zasadami
21.	Podłożył ręcznik pod pośladki
22.	Wziął czystą myjkę jednorazową i umył pośladki
23.	Wytarł pośladki  natarł oliwką
24.	Założył czystego pampersa
25.	Przewrócił chorą na plecy
26.	Sprawdził falbanki i  zapięcie pampersa
27.	Wyrównał koszulę pod plecami
28.	Zmienił rękawiczki i zdezynfekował ręce
29.
40.	Uporządkował łóżko
41.	Odstawił krzesło ,odsłonił parawan
42.	Posegregował odpady i odrzucił do pojemników zbiorczych
43.	Zdezynfekował sprzęt i umył
44.	Zdjął fartuch
45.	Umył i zdezynfekował ręce
46.	Schował zestawy
47.	Wypełnił kartę pielęgnacji wpisując datę , dane pacjentki
48.	W karcie prawidłowo wpisał mycie krocza, pośladków zmiana pielucho majtek