Karmienie chorych -zasady

Może się wydawać, że karmienie osoby niesamodzielnej to jedna z prostszych czynności. Wystarczy przecież nabrać pokarm na łyżkę i podać choremu do zjedzenia. Okazuje się jednak, że karmienie może stać się jedną z bardziej stresujących czynności, jeśli podejdziemy do tego w nieodpowiedni sposób.
W karmieniu fizjologicznym wyróżniamy następujące metody:
 podopieczny/pacjent samodzielny je sam,
 podopieczny/pacjent częściowo samodzielny (porażenia, niedowłady, przykurcze, unieruchomienie w gipsie, utrudnione połykanie), przyjmuje posiłki przy pomocy personelu,
 podopieczny/pacjent niesamodzielny (nieprzytomny, brak połykania, całkowicie niezdolny do samoopieki, samopielęgnacji), karmiony przez personel.
Pożywienie podajemy rozdrobnione, papkowate, zmiksowane, płynne, półpłynne.
Karmiąc podopiecznego/pacjenta zwracamy uwagę na:
1. Przygotowanie do posiłku:
 Zadbaj o przygotowanie miejsca posiłku – wywietrz pokój, odłóż niepotrzebne rzeczy. Jeśli chory spożywa posiłek w łóżku, przygotuj tzw. „stolik przyjaciel”, rozłóż serwetkę, dodaj kwiatek, żeby podopieczny miał poczucie, że je jak dorosły, a nie jak dziecko lub chory w szpitalu.
 Dobierz odpowiednie naczynia i sztućce – używaj naczyń dopasowanych do możliwości podopiecznego z tworzywa nietłukącego się. Naczynia z plastiku łatwo się przewracają, zmieniają odczucia smakowe i kojarzą się z małymi dziećmi. Podobnie kojarzy się karmienie łyżką, dlatego staraj się używać widelca. Rozłóż sztućce jak do normalnego posiłku.
 Jeśli to możliwe, posadź swojego podopiecznego tak, żeby jego głowa była lekko pochylona do przodu.
 Warto korzystać ze stolików na łóżko – jeśli podopieczny wykazuje przejawy agresji podczas karmienia, ustaw tacę z jedzeniem w zasięgu jego wzroku, ale poza zasięgiem rąk (dotyczy osób karmionych, nie jedzących samodzielnie lub z małą pomocą).
 Usiądź blisko podopiecznego w takiej pozycji, żebyście siedzieli na podobnej wysokości i mieli kontakt wzrokowy.
2. Karmienie:
 Jeśli podopieczny jest w stanie jeść samodzielnie lub z niewielką pomocą, nie wyręczaj go, „żeby było szybciej”. Możesz pomóc mu w trzymaniu sztućców i poprowadzić jego rękę tak, by łyżką trafił do buzi.
 Jeśli stan podopiecznego wymaga, żebyś go nakarmił, rób to tak, żeby nie czul się traktowany jak małe dziecko.  Jeśli jest taka potrzeba, rozdrabniaj pokarm, ale tylko podczas posiłku, w obecności chorego. Niech zobaczy najpierw swoje danie w całości.
 Nakładaj na łyżkę/widelec małe, łatwe do połknięcia kawałki.
 Zanim nabierzesz kolejną porcję, zaczekaj, aż Twój podopieczny połknie to, co ma w buzi.
 Jeśli część posiłku zostanie na ustach podopiecznego, nigdy nie zgarniaj jej łyżką, żeby podać ją ponownie do buzi, lecz wytrzyj ją serwetą. W ten sposób respektujesz godność danej osoby.
 Nie zagaduj podopiecznego, kiedy przeżuwa lub połyka pokarm. Rozmowa w takiej chwili grozi zachłyśnięciem.
 Nie wkładaj sztućców zbyt głęboko do buzi, żeby nie wywołać odruchu wymiotnego.
 Nie uderzaj sztućcami o zęby podopiecznego – u osób z demencją może to wywołać odruch zaciskania szczęki.  Jeśli twój podopieczny nie chce otworzyć buzi, dotknij lekko jego ust czubkiem łyżki. Nie napieraj.
  Słuchaj sugestii podopiecznego. Przygotuj posiłek w takiej formie, w jakiej lubi. Jeśli woli mieć podane na talerzu oddzielone warzywa, mięso i ziemniaki, to przygotuj potrawę w taki sposób. Jeśli podopieczny woli wszystko wymieszane, posłuchaj jego sugestii. Posiłek ma smakować podopiecznemu.
 Zachowaj spokj, jeśli jedzenie lub picie się wyleje.